Iraanse heersers omgebracht door VS en Israël
In dit artikel:
De Iraanse opperste leider ayatollah Khamenei is bij recente luchtaanvallen door de VS en Israël gedood, zo heeft het Iraanse staatsapparaat na eerst te hebben ontkend bevestigd. Naast Khamenei vielen ook meerdere hoge militairen, onder wie de legerbevelhebber en de minister van defensie, en veel burgerslachtoffers; bij één bombardement op een school zouden tientallen meisjes zijn omgekomen. De aanvallen richten zich op het Iraanse machtscentrum en lijken te zijn bedoeld om een regimewissel in Teheran af te dwingen.
Khamenei (86) regeerde sinds 1989 met harde hand; binnen Iran staat hij bekend om onder meer strikte vrouwenrepressie en het brute neerslaan van protesten. Historici oordelen fel over zijn nalatenschap: volgens onder meer de Iraans‑Amerikaanse historicus Arash Azizi heeft zijn bewind het land geïsoleerd en economisch teruggeworpen, met een levensstandaard die lager is dan decennia geleden. Tegelijk bleken bepaalde politieke symbolen, zoals de verplichte hoofddoek voor vrouwen, op den duur moeilijk afdwingbaar — met name in grote steden lieten veel vrouwen het gebod massaal varen.
Teheran kondigde stevige vergeldingsacties aan; de Amerikaanse regering onder Trump dreigde met nog harder optreden. De VS en Israël geven als doel regime change aan, waarbij zij niet primair aan bestaande oppositiegroepen denken. In dat machtsvacuüm profileert Reza Pahlavi, zoon van de in 1979 verdreven sjah, zich in een opiniebijdrage als potentiële overgangsleider die Iran naar een vrije democratie moet brengen. Analisten waarschuwen echter voor een herhaling van eerdere geschiedenis: in 1978‑79 maakte de repressie van linkse oppositie ruimte voor een religieuze machtsgreep.
De NOS meldde dat op enkele plekken in Iran het overlijden van Khamenei op straat werd gevierd, maar de militaire acties tegen Iran zetten door — met alle risico’s op verdere escalatie en zware humanitaire gevolgen.