Inwoners Alberta gaan stemmen of hun provincie onderdeel van Canada blijft

In dit artikel:

Premier van Alberta, Danielle Smith, heeft tijdens een tv-toespraak maandag aangekondigd dat de provincie op 19 oktober een referendum houdt over afscheiding van Canada. De oproep tot een stemming kwam er nadat een burgerpetitie eerder dit jaar meer dan 300.000 handtekeningen verzamelde.

Een meerderheid bij dit referendum zou niet direct leiden tot onafhankelijkheid: volgens het aangekondigde traject zou daarna nog een tweede, bindende volksraadpleging moeten volgen voordat Alberta formeel kan scheiden. De motivatie achter de beweging is lange tijd aanwezige onvrede in de provincie, vooral onder inwoners die vinden dat de federale regering in Ottawa hun belangen niet genoeg beschermt en dat klimaatregels de olie- en gasindustrie — cruciaal voor Alberta’s economie — te veel beperken.

Peilingen wijzen erop dat separatistische steun voorlopig beperkt is: ongeveer 20–30 procent van de bevolking zou voor losmaking zijn. Binnen de beweging klinken ook opvallend rechtse en soms pro-Trump geluiden; enkelen sluiten zelfs aan bij het idee dat Alberta de 51e staat van de Verenigde Staten zou kunnen worden. Dat is niet ondenkbaar gelet op de zuidelijke grens met Montana en de nauwe economische banden met de VS, maar het is politiek en juridisch gezien een zeer ingewikkeld pad.

De federale regering is duidelijk tegen afscheiding; de Canadese premier benadrukt dat Alberta essentieel is voor het land. Mocht het proces verdergaan na een positief referendum, dan zouden langdurige onderhandelingen over juridische, economische en internationale gevolgen onvermijdelijk zijn.