Investeren in natuurrampen? 'Dat risico is juist het aan­trekkelijke'

In dit artikel:

De economische schade door natuurrampen loopt snel op. Door klimaatverandering komen extreem weer en andere rampen vaker voor, terwijl groeiende welvaart ervoor zorgt dat er meer woningen, bedrijven en infrastructuur in risicogebieden staan. Volgens verzekeraar Munich Re kan de wereldwijd verzekerde schade in 2026 boven de 100 miljard dollar uitkomen, ruim boven het voor inflatie gecorrigeerde gemiddelde van 66 miljard dollar over de afgelopen dertig jaar. Ook bosbranden in Europa, aardbevingen in Japan en stormen en overstromingen in Europa en de Verenigde Staten hebben de schadeclaims sterk doen stijgen.

Verzekeraars verhogen daarom hun premies of trekken zich terug uit gebieden met een hoog risico. Daardoor groeit de beschermingskloof: het deel van de economische schade dat niet verzekerd is. In Europa was tussen 1981 en 2023 slechts ongeveer een kwart van de schade door natuurrampen verzekerd; in delen van Afrika en Azië lag dat aandeel onder de 10 procent. Als die trend doorzet, moeten burgers en overheden steeds vaker zelf voor de schade opdraaien. Tegelijkertijd moeten verzekeraars grotere financiële buffers aanhouden, waardoor zij extra kapitaal nodig hebben.

Een belangrijke bron daarvoor zijn catastrofe-obligaties, ofwel cat bonds. Via deze obligaties dragen verzekeraars het risico van bijvoorbeeld bosbranden, stormen of aardbevingen tijdelijk over aan beleggers. Blijft de schade onder een vooraf afgesproken grens, dan krijgen beleggers hun inleg terug met een hoge rente. Bij een zware ramp kan hun kapitaal geheel of gedeeltelijk naar de verzekeraar gaan. In het tweede kwartaal van 2026 werd wereldwijd voor een recordbedrag van 11 miljard dollar aan cat bonds uitgegeven. De markt is volgens Andy Palmer van Swiss Re sinds 2007 explosief gegroeid.

De markt ontstond in de Verenigde Staten na orkaan Andrew in 1992 en de aardbeving bij Northridge in 1994, waarbij verzekeraars door de enorme claims in problemen kwamen. Tegenwoordig investeren onder meer hedgefondsen, pensioenfondsen en soms overheden in deze producten. Ook de Nederlandse verzekeraar Achmea haalde in juni 100 miljoen euro op, meer dan de aanvankelijk beoogde 75 miljoen, voor dekking tegen zware stormen en hagel in Nederland en andere Europese landen.

Cat bonds vormen volgens verzekeraars en marktkenners een aanvulling op traditionele herverzekering. Ze spreiden risico’s en leveren snel extra kapitaal, vooral wanneer de capaciteit van grote herverzekeraars tekortschiet. De obligaties worden doorgaans ondergebracht in een aparte juridische entiteit, waardoor het geld gedurende de looptijd beschikbaar blijft. Het gemiddelde rendement op cat bonds was sinds 2010 volgens de sector meestal hoger dan 4 procent en geregeld bijna 10 procent.

Beleggers vertrouwen daarbij op complexe klimaat- en schademodellen van gespecialiseerde verzekeraars en dataleveranciers. De groeiende markt trekt wetenschappers aan, die bij hedgefondsen soms enkele honderdduizenden dollars per jaar verdienen. Het Nederlandse pensioenfonds PFZW had eind 2025 via PGGM ongeveer 9 miljard dollar geïnvesteerd in herverzekering en cat bonds, circa 3 procent van zijn portefeuille. Het fonds benadrukt dat een beurscrash niet automatisch tot meer orkanen of aardbevingen leidt, waardoor de beleggingen voor spreiding kunnen zorgen en verzekeringen betaalbaar kunnen houden.

Toch waarschuwen toezichthouders voor de risico’s. Cat bonds zijn ingewikkeld en de markt bestaat uit relatief weinig kopers en verkopers. Na een grote ramp kan paniek de handel vrijwel stilleggen, waardoor beleggers hun obligaties niet snel kunnen verkopen. De Europese toezichthouder ESMA adviseerde daarom in 2025 om het aandeel cat bonds in fondsen voor particuliere beleggers te beperken. De groei van deze markt kan verzekeraars voorlopig helpen, maar neemt de onderliggende klimaatrisico’s en de toenemende onverzekerde schade niet weg.