Interview buitenlandminister Berendsen: 'We zijn heel naïef geweest als Europa'

In dit artikel:

Tom Berendsen beschrijft zijn eerste weken als minister van Buitenlandse Zaken als bijzonder onrustig. Nog maar net benoemd, stond hij al op het perron in Kyiv toen duidelijk werd dat er opnieuw een conflict was uitgebroken in Iran. Die opeenstapeling van crisissen onderstreept volgens hem hoe instabiel de internationale verhoudingen zijn en waarom Nederland en Europa hun positie moeten versterken.

In het gesprek verdedigt Berendsen het kabinetsbeleid om minder afhankelijk te worden van de Verenigde Staten op het gebied van veiligheid. Dat ziet hij niet als een breuk met Washington, maar als een bewuste keuze: Europa moet meer verantwoordelijkheid nemen binnen de NAVO en minder leunen op één grote macht. Volgens hem is de VS nog altijd een cruciale bondgenoot, maar heeft de Europese naïviteit van eerdere jaren — bijvoorbeeld rond Rusland en Nord Stream 2 — wel laten zien hoe kwetsbaar die afhankelijkheid is.

Over Israël is Berendsen veel voorzichtiger in zijn bewoordingen dan over Rusland. Hij zegt dat het kabinet grote zorgen heeft over de humanitaire situatie in Gaza, de Westoever en Zuid-Libanon, en blijft druk uitoefenen op de Israëlische regering. Tegelijk benadrukt hij dat Israël zich volgens hem in een vijandige omgeving bevindt en dat de situatie niet één op één te vergelijken is met de Russische aanval op Oekraïne.

Ook over Oekraïne houdt hij vast aan het officiële Nederlandse en Europese standpunt: het land zit op een “onomkeerbaar pad” richting EU- en NAVO-lidmaatschap, maar moet wel aan alle toelatingseisen blijven voldoen. Berendsen wijst versoepeling van die criteria af, omdat de EU volgens hem een gemeenschap van rechtsstaat en democratie is. Tot slot pareert hij de suggestie dat Defensie hem op het internationale toneel overvleugelt: volgens Berendsen draait zijn werk niet om zichtbaarheid, maar om resultaat voor Nederland.