Internet in Iran platgelegd, Starlink bijna nog enige poort naar de wereld

In dit artikel:

Al zes dagen zijn ongeveer 90 miljoen Iraniërs vrijwel volledig afgesloten van de buitenwereld nadat het regime internet en grotendeels ook telefonie heeft afgesneden om de protesten de kop in te drukken. Sporadisch lekken beelden en verbindingen naar buiten via Starlink, het satelliet-internet van Elon Musk, maar betrouwbare cijfers over het aantal gebruikers ontbreken doordat buitenlandse journalisten het land niet in mogen.

Starlink-gebruik is in Iran sinds vorig jaar verboden; terminals met een schotel worden gezien als spionageapparatuur en bezit kan tot tien jaar gevangenisstraf opleveren. Wie nu toch via Starlink online gaat, riskeert dus zware repressie. Veel terminals zijn het land binnengesmokkeld — onder meer via Koerdische netwerken en via Dubai — en verhandeld op een zwarte markt.

Het regime voert actief een klopjacht op die schotels en probeert de satellietverbindingen te verstoren. Experts en waakhonden zoals Netblocks melden dat er opnieuw gerichte jammerpogingen zijn, mogelijk met technologie die Rusland heeft gedeeld. Toch zijn de storingen niet volledig effectief: Starlink's grote constellatie in lage banen maakt het lastiger te blokkeren dan traditionele één-satellietsystemen. Amir Rashidi van de mensenrechtenorganisatie Miaan Group: "Zo'n grote black‑out hebben we nog nooit gezien."

Starlink is ondertussen ook een politiek instrument geworden. De Amerikaanse president Donald Trump heeft steun betuigd aan betogers en heeft gesprekken gevoerd met Musk over mogelijkheden om internet te herstellen. Critici wijzen erop dat veel meer gedaan kan worden door techbedrijven en door westerse machthebbers, maar dat het vooral politieke wil vereist om Iraniërs op grote schaal toegang te geven — iets wat volgens voorstanders zowel informatie-uitwisseling als mobilisatie voor de protesten kan versterken.