"Interimkantoor voor misdaad": waarom het gerecht langs alle kanten de alarmbel luidt over Noord-Frankrijk 

In dit artikel:

Brusselse politie en justitie zien steeds vaker minderjarigen uit Noord-Frankrijk naar Brussel komen om misdrijven te plegen. Procureur Julien Moinil liet een analyse uitvoeren om te bepalen om hoeveel jongeren het gaat en waar ze precies vandaan komen. Volgens hem gaat het om enkele tientallen, onder meer uit Lille, Roubaix en Valenciennes, maar ook uit Marseille.

De Franse politie waarschuwt al langer voor Noord-Frankrijk als rekruteringsgebied voor criminele organisaties. Een nota van de inlichtingendienst Sirasco beschrijft steden als Lille, Roubaix, Tourcoing, Valenciennes en Maubeuge als een soort “interimkantoor” voor de misdaad. Jongeren worden ingezet voor uiteenlopende opdrachten, van diefstallen en inbraken tot brandstichting en schietpartijen. Het model, dat eerder in Marseille ontstond, heeft zich volgens de Franse autoriteiten over het land verspreid.

Criminele netwerken ronselen jongeren via Snapchat, TikTok en Telegram. Misdrijven worden voorgesteld als spelletjes of uitdagingen, een aanpak die Europol al in 2024 signaleerde als de ‘gamification’ van criminaliteit. Voor enkele honderden euro’s voeren soms kinderen van twaalf jaar of jonger gewelddadige opdrachten uit. Tussenpersonen schermen de opdrachtgevers vaak af, terwijl de jonge uitvoerders gemakkelijk vervangen kunnen worden.

De grens tussen Frankrijk en België vormt voor criminelen nauwelijks een hindernis: vanuit Noord-Frankrijk zijn grote Belgische steden in ongeveer een halfuur bereikbaar. Politie, justitie en jeugdzorg werken daarentegen wel binnen landsgrenzen. In Brussel wachten meer dan 150 minderjarigen op een plaats in een gesloten instelling, waardoor ook Franse jongeren soms moeten worden vrijgelaten. Volgens Moinil zouden zij in principe in Frankrijk door de eigen jeugdzorg of justitie moeten worden opgevangen.

Armoede, schoolachterstand, een zwakke arbeidsmarkt en moeilijke woonwijken maken Noord-Frankrijk volgens correspondente Jolien De Bouw extra kwetsbaar. Twintig procent van de bevolking leeft er onder de armoedegrens; bij jongeren is dat ongeveer dertig procent. Daardoor ontstaat een grote groep goedkope en makkelijk beïnvloedbare uitvoerders.

De aanpak leidt bovendien tot gevaarlijke fouten. In maart ontplofte een granaat bij de woning van een onschuldig ouder koppel in Tourcoing. Enkele weken later werd een gezin gegijzeld en mishandeld omdat daders de vroegere bewoners van het huis zochten. De jonge uitvoerders zijn vaak onervaren, maar beschikken wel over zware wapens. Door hun improvisatie worden verkeerde doelwitten getroffen en nemen de risico’s toe, terwijl ook de Franse justitie met een tekort aan middelen kampt.