Integratiefiasco in de klas: Van den Brink pompt jonge asielzoekers rond langs noodopvang, en meer dan de helft haalt geen diploma

In dit artikel:

Een rapport van de Onderwijsinspectie laat zien dat veel jonge nieuwkomers in Nederland jarenlang geen toegang tot onderwijs hebben. Van de 15.107 jongeren van 16 en 17 jaar die tussen 2014 en 2020 naar Nederland kwamen, stond ongeveer een vijfde in geen enkel van die vijf jaren ingeschreven op een school. Driekwart kwam van buiten Europa.

Van de jongeren die wel onderwijs volgden, behaalde 45 procent binnen vijf jaar een mbo-diploma. Meer dan de helft behaalde in die periode geen diploma. Volgens de inspectie zijn veelvuldige verhuizingen een belangrijke oorzaak. Jongeren worden regelmatig tussen opvanglocaties verplaatst, waarbij scholen niet altijd op de hoogte worden gebracht. Daardoor vallen leerlingen uit, raken zij hun plek kwijt of kunnen zij niet tijdig worden ingeschreven.

Daarnaast is onduidelijk welke partij verantwoordelijk is voor de begeleiding en schoolgang. Scholen, gemeenten, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en voogdijorganisatie Nidos blijken onvoldoende informatie uit te wisselen en geen duidelijke regie te hebben. Voor sommige jongeren vormt ook het ontbreken van een reiskostenvergoeding een drempel: zij kunnen de reis naar school niet betalen.

De inspectie zegt al eerder op deze problemen te hebben gewezen, maar ziet weinig vooruitgang. Ook is volgens haar niet goed vast te stellen hoeveel onderwijstijd door verhuizingen verloren gaat. Ongeveer 6.900 van de 17.000 asielkinderen verbleven volgens aangehaalde cijfers in de noodopvang, waar de kans op een nieuwe verhuizing groot is.

De inspectie adviseert het ministerie van Justitie het aantal verhuizingen en opvang in crisis- en noodlocaties te beperken. Het ministerie van Onderwijs moet volgens haar bovendien de financiering van scholen aanpassen. Die krijgen nu geld per nieuwkomer, waardoor hun budget sterk wisselt en het lastig is om personeel structureel aan te nemen. Op het moment van publicatie hadden de betrokken ministers nog niet gereageerd.

De inspectie waarschuwt dat jongeren zonder school, werk of toekomstperspectief extra kwetsbaar zijn en mogelijk in de criminaliteit terechtkomen. Het rapport onderstreept daarmee dat de leerplicht voor jonge nieuwkomers in de praktijk niet even effectief wordt gehandhaafd als voor andere kinderen.