Instellingen voor beeldende kunst in Amsterdam luiden de noodklok en stellen noodplan op: 'De sector zit op slot'

vrijdag, 1 mei 2026 (17:02) - Het Parool

In dit artikel:

Moker, het samenwerkingsverband van Amsterdamse instellingen voor beeldende kunst en creatieve industrie (BKCI) — denk aan De Appel, Melkweg Expo, Mediamatic en de NDSM-werf — heeft na eigen onderzoek een noodplan gepresenteerd om gedwongen sluitingen te voorkomen. De organisatie signaleert dat de sector klem zit: stijgende personeels-, huisvestings- en productiekosten worden niet gecompenseerd door hogere subsidies, waardoor instellingen “structureel moeten toveren met middelen”.

Moker verwijt dat de BKCI onevenredig hard is geraakt door de verdeling van het Kunstenplan 2025–2028 van het Amsterdam Fonds voor de Kunst. De sector kromp daar volgens Moker met bijna 20 procent, terwijl zij slechts 11 procent van het AFK-budget krijgt. Vijftien bij Moker aangesloten instellingen kregen na een positief advies geen subsidie; alleen De Appel ontving later financiële hulp.

Als remedie eist Moker een structurele jaarlijkse injectie van 4,4 miljoen euro van de gemeente, wat het beschikbare bedrag voor BKCI-instellingen naar 10,2 miljoen euro zou brengen. Daarnaast pleit het plan voor een opsplitsing van de subsidieregeling naar disciplines (beeldende kunst, creatieve industrie, werkplaatsen) en voor aparte financiering van productie (kunstenaars, curatoren) en presentatie (musea, galerieën, podia). Daarmee wil Moker voorkomen dat het huidige brede, ongerichte stelsel instellingen blokkeert en dat er gaten ontstaan in de gehele keten — met negatieve gevolgen voor makers, publiek, opleidingen en de culturele profilering van Amsterdam.

De gemeente heeft het noodplan in ontvangst genomen en bestudeert het, maar besluitvorming dreigt te wachten op de nieuwe wethoudersploeg omdat coalitieonderhandelingen lopen.