Inspectie tikt reclassering op de vingers: algoritmen zorgen voor foute inschattingen daders

In dit artikel:

De Inspectie Justitie en Veiligheid concludeert in een rapport dat de reclassering in Nederland foutieve risicomodellen inzet om de kans op recidive te schatten. Deze schattingen, afkomstig uit het OXREC-systeem, worden gebruikt bij adviezen aan het Openbaar Ministerie en rechters over voorwaarden zoals behandeling, toezicht of locatieverboden. Volgens de inspectie werken meerdere onderdelen niet naar behoren: een belangrijk algoritme functioneerde jarenlang niet zoals bedoeld, sommige modellen zijn gebaseerd op verouderde of buitenlandse datasets en er ontbreekt structurele toetsing en controle.

Simulaties van de inspectie lieten zien dat in ruim een vijfde van de circa 44.000 jaarlijks behandelde gevallen een verkeerde risicocategorie werd toegepast — een significant probleem omdat die categorieën zwaar meewegen in juridische beslissingen. De toezichthouder benadrukt dat algoritmes alleen als hulpmiddel acceptabel zijn wanneer ze zorgvuldig zijn ontworpen, getest en gemonitord.

De inspectie adviseert de reclassering om fouten in OXREC snel te repareren of het systeem tijdelijk buiten gebruik te stellen en om meer controles en tests in te voeren. Betrokken instanties zijn geïnformeerd en hebben naar eigen zeggen al technische aanpassingen en versterkte toezichtmaatregelen gestart.