Inspectie roept patiënten op zich te melden na incidenten met nieuw long-covid medicijn
In dit artikel:
Patiënten met long-covid melden ernstige bijwerkingen na zelfinjecties met een nieuw middel voorgeschreven door Excellent Care Clinics (ECC) in Velsen-Noord. Zembla sprak met ruim twintig betrokkenen; velen ervoeren tijdens of na het toedienen ongewone reacties zoals ongecontroleerde schokbewegingen, epileptische verschijnselen, flauwvallen, tintelingen in de tong en tijdelijke verlammingen. Een patiënt beschrijft dat zij wakker werd terwijl de naald nog in haar been zat nadat ze “out” was gegaan. Meerdere patiënten vertellen ook over pijnlijke ontstekingen op prikplaatsen, grote blauwe plekken en dat ze per ongeluk een bloedvat raakten waardoor mondverdoofdheid en zwart voor de ogen traden.
Het middel is een variant van het verdovingsmiddel lidocaïne waaraan een suikermolecuul is toegevoegd. ECC schrijft het sinds de zomer van 2024 voor; patiënten moeten meerdere keren per dag thuis injecteren. Volgens klinisch farmacoloog Geert Jan Groeneveld had deze gemodificeerde formulering vooraf als nieuw geneesmiddel getest moeten worden. ECC-voorman Coen van Kalken betoogt dat dat niet nodig was omdat lidocaïne een bekend veilig middel is en de toevoeging slechts een hulpstof is.
Zembla ontdekte dat ECC tussen augustus 2024 en april 2025 103 long-covidpatiënten systematisch monitorde: bloedafnames en dagelijkse registratie van klachten. Epidemioloog Frits Rosendaal en hoogleraar gezondheidsrecht Martin Buijsen stellen dat zo’n gestructureerde aanpak neerkomt op medisch-wetenschappelijk onderzoek waarvoor vooraf toestemming van een Medisch Ethische Toetsingscommissie (METC) verplicht is. ECC ontkent dat er prospectief onderzoek is gedaan, maar Zembla beschikt over een brief van de kliniek waarin zelf gesproken wordt van een “prospectieve studie”; ECC zegt dat die passage een fout was.
Daarnaast speelt mogelijk belangenverstrengeling: zowel Van Kalken als een collega van ECC hebben een patent op de nieuwe lidocaïnevariant. De injecties kosten circa €25 per keer en worden niet vergoed. Critici wijzen erop dat behandelend artsen geen financiële belangen zouden moeten hebben bij een behandeling of de uitkomst van onderzoek. Een eerder wetenschappelijk artikel over de behandeling werd teruggetrokken en onderzoeksplatform Follow the Money publiceerde kritisch werk; de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) onderzoekt ECC en roept patiënten met klachten op zich te melden.
Kort kader: wijzigingen aan bestaande geneesmiddelen kunnen nieuwe veiligheidsrisico’s introduceren en vereisen doorgaans klinische beoordeling. Patiënten met klachten wordt aangeraden dit bij hun behandelaar of de IGJ te melden en medisch advies in te winnen.