Inlichtingen, drones en een geheim raketprogramma: zo helpen Rusland en Iran elkaar

In dit artikel:

De Russische invasie van Oekraïne en de Amerikaanse aanvallen op Iran hebben de strategische samenwerking tussen Moskou en Teheran verder versterkt. Dat kwam scherp aan het licht na een Oekraïense droneaanval op 25 juli in de Kaspische Zee. Bij de monding van de Wolga werden een olieplatform, een Russische raketboot en een Iraans vrachtschip getroffen. Een zeeman kwam om het leven en een ander raakte gewond.

Iran noemde de aanval op het naar eigen zeggen civiele koopvaardijschip vijandig en crimineel. Volgens de Oekraïense inlichtingendienst vervoerde het schip echter raket- en droneonderdelen van de Russische stad Astrachan naar Iran. President Volodymyr Zelensky waarschuwde dat Oekraïne geen tweede front wil openen, maar zei ook dat Iran niet te vertrouwen is. Voor zover bekend was dit de eerste Oekraïense aanval op een Iraans schip.

Sinds de Russische invasie in 2022 levert Iran grote aantallen Shahed-kamikazedrones aan Rusland en hielp het bij de opbouw van een Russische productie. Rusland verbeterde die drones vervolgens met onder meer geavanceerdere navigatie, kunstmatige intelligentie en straalmotoren. Moskou voorziet Iran op zijn beurt van inlichtingen en satellietbeelden, onder andere voor aanvallen op Amerikaanse doelen, en zou circa vijfhonderd Verba-luchtdoelraketten leveren.

Volgens berichtgeving van de Financial Times helpt Rusland Iran bovendien heimelijk bij de ontwikkeling van hypersonische anti-scheeps- en kruisraketten. De samenwerking wordt gedreven door hun gezamenlijke afkeer van westerse dominantie en door wederzijds strategisch voordeel. Iran kan zijn militaire invloed vergroten, terwijl Rusland de Verenigde Staten onder druk zet zonder zelf rechtstreeks met Washington te botsen. De oorlog tegen Iran leidt bovendien Amerikaanse aandacht en munitie weg van Oekraïne.

Westerse regeringen vrezen dat de twee conflicten daardoor steeds meer verstrengeld raken en kunnen uitmonden in een breder internationaal conflict. Tijdens een ontmoeting in Kirgizië beloofden de Iraanse president Masoud Pezeshkian en Vladimir Poetin elkaar desondanks steun. Pezeshkian zei sancties gezamenlijk te kunnen omzeilen; Poetin beloofde Iran volledige solidariteit en noodzakelijke goederen.