Inkomsten, uitgaven en schuld van de overheid boven de 500 miljard euro

In dit artikel:

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt dat de Nederlandse overheid in 2025 529 miljard euro uitgaf, 19 miljard meer dan de inkomsten, wat neerkomt op een tekort van 1,6 procent van het bbp (tegen 0,7% een jaar eerder). De overheidsschuld steeg eind 2025 naar 524 miljard euro, een toename van 32 miljard ten opzichte van eind 2024, en de schuldquote nam toe van 43,8% naar 44,4% van het bbp. De cijfers zijn voorlopig.

De uitgaven namen met 32 miljard toe en groeiden daarmee sneller dan de economie. Bijna de helft van de uitgaven bestond uit sociale uitkeringen en zorg, die samen met 14 miljard toenamen. Personeelskosten van de overheid, goed voor ongeveer een vijfde van het budget, waren 7 miljard hoger. Overdrachten aan het buitenland klommen bijna 40% tot 18 miljard euro (onder meer EU-betalingen, ontwikkelingssamenwerking en steun aan Oekraïne). Investeringen in vaste activa groeiden met 4 miljard (12%), mede door aankoop van militair materieel.

De inkomsten stegen met 22 miljard tot 510 miljard euro; 21 miljard daarvan kwam uit belastingen en premies. De drie hoofdbelastingen (btw, vennootschapsbelasting en loon- en inkomstenheffing) leverden samen 11 miljard meer op, met een opvallende stijging van 10% bij de vennootschapsbelasting. Werkgevers- en zorgpremies namen met 7 miljard (8%) toe. Erf- en schenkbelasting en overdrachtsbelasting lieten de grootste relatieve groei zien; tabaksaccijnzen daalden juist met 0,4 miljard (15%).

De schuldstijging is niet alleen het gevolg van het tekort: financiële transacties speelden een grote rol, vooral staatsleningen van in totaal 12 miljard aan netbeheerder Tennet. Zulke leningen vergroten de schuldpositie omdat ze gefinancierd moeten worden, ook al beïnvloeden ze het begrotingstekort niet direct. De verkoop van ABN AMRO-aandelen bracht de schatkist circa 2 miljard op. Het CBS heeft het tekort over 2024 licht naar beneden bijgesteld (‑0,2 procentpunt).