Initiatief in de kiem smoren, dat is waar bureaucratie heerlijk op gaat - Renske Leijten
In dit artikel:
Hackshield is een educatief spel voor basisschoolkinderen dat hen leert veilig en zelfverzekerd met internet om te gaan — kortweg een ‘zwemdiploma’ voor de digitale wereld. Afgelopen vrijdag ontmoette de auteur tijdens de relatiedag van Hackshield de oprichters en ontwikkelaars en zag hoe kinderen het spel enthousiast spelen en er plezier aan beleven. Het programma wordt al door meer dan 800.000 kinderen gebruikt, draait in honderden gemeenten en in tientallen landen, en wordt door de politie ingezet als preventieve lesvorm. Hackshield profileert zich bewust zonder commerciële kindermarketing of doorverkoop van data.
Het initiatief trekt lof van cyberexperts en kreeg recent onderzoek, een Anti-fraude Award 2025 en een nominatie voor een koninklijke ondernemersprijs. Toch stuit verdere opschaling op staatsbureaucratie: meerdere ministeries (drie of vier) zien mogelijkheden in Hackshield — denk aan onderwijs, preventie en digitale weerbaarheid — maar afstemming en verantwoordelijkheidsvragen leiden tot jarenlange vertragingen. De huidige aanloop naar structurele steun moet eerst worden onderzocht, wat volgens de auteur vooral symptoom is van een systeem dat praktische oplossingen vaak afremt door eindeloze pilots, evaluaties en loketten.
Als parallel wijst de auteur op de casemanager voor thuiswonende dementerenden: een door de praktijk gedreven oplossing die pas na jaren van onderzoeken en pilots vergoed werd. Zulke voorbeelden illustreren hoe bureaucratische processen innovatie kunnen frustreren of vertragen, vaak langer dan de directe hulp of investering zou kosten. De auteur pleit ervoor tegelijk te handelen op korte termijn (direct ondersteunen van goede oplossingen) en te werken aan het wegnemen van de onderliggende bureaucratische belemmeringen, zodat praktische ‘doeners’ niet telkens vastlopen in procedures en eilandjes tussen ministeries.
Ondanks die frictie zet Hackshield het ontwikkelwerk voort: nieuwe modules over grooming, AI en andere actuele risico’s zijn al in ontwikkeling. De kernboodschap is dat effectieve, praktijkgerichte initiatieven snel steun verdienen — én dat het systeem moet veranderen zodat zulke oplossingen op grotere schaal en structureel kunnen floreren.