Inheemse zweefvliegen bestuiven exotische wespenorchissen in Leidse Hortus

In dit artikel:

De Hortus botanicus Leiden werkt al ruim vier eeuwen aan een plantencollectie die inmiddels meer dan 17.000 soorten telt. Volgens de nieuwste prefect wil de tuin, samen met medewerkers en vrijwilligers, steeds meer inzetten op natuurlijk tuinieren om uit te groeien tot een sterke plek voor biodiversiteit. Een opvallend voorbeeld is de Japanse wespenorchis, die onlangs tijdens een bezoek van keizer Naruhito en koning Willem-Alexander in bloei te zien was.

Onderzoekers in de Hortus zagen dat deze orchidee niet alleen in Japan, maar ook in Leiden wordt bestoven door zweefvliegen. De bloem lokt vrouwelijke zweefvliegen met geurstoffen die lijken op die van bladluizen, waardoor zij er eitjes op afzetten. Tijdens dat proces raakt het insect pollenklompjes kwijt en draagt die over naar een volgende bloem, zodat bestuiving plaatsvindt. In Leiden gaat het onder meer om inheemse soorten zoals de terrasjeskommazweefvlieg en de snorzweefvlieg.

De vruchten die daarna ontstaan leveren talloze zaden op, die de Hortus verzamelt om de soort te behouden. Ook andere exotische wespenorchissen in de collectie blijken door zweefvliegen te worden bestoven, terwijl spontane kruisingen met inheemse Nederlandse soorten door bloeitijdverschillen vrijwel uitgesloten zijn.