ING zwaait met 'reputatierisico' en moet van de rechter een Gazprom-bedrijf voorlopig houden: een wet die nog niet eens geldt, zet de bank op haar plek

In dit artikel:

De Amsterdamse voorzieningenrechter heeft ING op maandag 19 oktober verboden de bankrelatie met Gazprom International Projects B.V. te beëindigen zolang het Nederlandse bedrijf geen andere bankrekening heeft gevonden. Het bedrijf uit Aalsmeer maakt deel uit van de Russische Gazprom-groep en beschikt volgens het vonnis buiten zijn eurorekening bij ING over geen andere Europese betaalmogelijkheid.

ING had Gazprom eind 2023 laten weten de rekening te willen sluiten en verwees naar sanctie- en reputatierisico’s en de extra kosten van toezicht. De bank stelde de beëindiging meerdere keren uit, uiteindelijk tot 1 oktober 2026. Gazprom benaderde vervolgens vijftien banken binnen en buiten de Europese Unie, maar werd overal afgewezen. Zonder Europese rekening kan het bedrijf onder meer geen belastingen betalen of personeel belonen.

De rechter erkende dat ING terughoudend mag zijn met zakelijke relaties die aan Rusland zijn gelieerd en achtte de extra controles van de bank aannemelijk. Tegelijkertijd is Gazprom International Projects B.V. volgens het vonnis niet gesanctioneerd. Ook wees ING in het overgelegde transactieoverzicht geen concrete verdachte betalingen aan, waardoor geen specifiek risico op overtreding van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) is vastgesteld.

Bij de beslissing woog bovendien nieuwe wetgeving mee. De toekomstige Wet chartaal betalingsverkeer geeft in Nederland geregistreerde ondernemingen, verenigingen en stichtingen uit de EU onder voorwaarden recht op een zakelijke basisbetaalrekening. Weigering zou alleen in bijzondere omstandigheden mogen, bijvoorbeeld bij een concreet witwasrisico, een al beschikbare rekening of bepaalde strafrechtelijke veroordelingen. Volgens de rechter lijken zulke omstandigheden hier niet aanwezig. Gazprom moet wel blijven zoeken naar een andere bank. ING werd veroordeeld tot betaling van €2.226,57 aan proceskosten.

De uitspraak past in een breder debat over het uitsluiten van zakelijke klanten door banken. Eerdere rechtszaken betroffen onder meer coffeeshops en trustkantoren. Een convenant uit 2026 stelde dat bonafide ondernemers in beginsel toegang tot een betaalrekening moeten hebben, maar de Nederlandse Vereniging van Banken besloot het convenant in zijn huidige vorm te beëindigen omdat nieuwe wetgeving die functie zou overnemen. De vereniging zegt verbeteringen in communicatie en doorlooptijden wel voort te zetten.

De zaak roept daarnaast vragen op over de consistentie van ING’s beleid: de bank wil zich terugtrekken uit Rusland, maar een aangekondigde verkoop van haar Russische activiteiten liep in april 2026 stuk doordat de benodigde goedkeuringen niet haalbaar bleken. De rechter benadrukte ondertussen dat het ontbreken van een bankrekening bedrijven praktisch buitensluit van het economisch verkeer.