Informatie aan het parlement onjuist, onvolledig of geheel afwezig

In dit artikel:

De auteur betoogt dat Nederlandse kabinetten en ministers de Tweede Kamer steeds vaker onvolledig, te laat of onjuist informeren, waardoor het parlement zijn controlerende taak en budgetrecht niet goed kan uitoefenen. Aanleiding is de erkenning van VVD-minister David van Weel dat hij de Kamer verkeerd had geïnformeerd over aangiften van ernstige misdrijven die door de politie niet waren behandeld. De Algemene Rekenkamer stelde dat ongeveer 10.000 aangiften waren blijven liggen, waaronder zaken rond geweld, zeden, zware diefstal, identiteitsfraude, brandstichting en chantage. Volgens de auteur probeerde Van Weel de ernst daarvan te relativeren door te stellen dat het deels om onvolledige meldingen ging.

Vervolgens noemt de auteur meerdere rapporten en gebeurtenissen die volgens hem een bredere trend aantonen. Bij bijna twee derde van 26 wetsvoorstellen uit 2020 was de financiële onderbouwing onvoldoende. Ook bleken sommige begrotingsramingen van kabinet-Rutte III op onjuiste aannames te berusten. Tijdens de coronacrisis zouden verschillende ministeries het parlement bovendien niet tijdig hebben geïnformeerd over verplichtingen; bij het ministerie van Volksgezondheid ging het volgens de aangehaalde bevindingen om miljardenuitgaven en een schending van het budgetrecht ter waarde van 29 miljard euro.

Andere voorbeelden zijn de toezegging van 3,5 miljard euro aan Oekraïne voor 2026 zonder voorafgaande parlementaire instemming, de aankoop van aandelen Air France-KLM in 2019 zonder volledige informatie aan beide Kamers en de aanpak van de toeslagenaffaire. Eind 2023 zou voor ongeveer 8 miljard euro aan belastinggeld geen voorafgaande goedkeuring zijn verkregen. De auteur verwijt de Tweede Kamer dat zij dergelijke besluiten vaak achteraf alsnog goedkeurt en te weinig politieke consequenties trekt. Volgens hem ondermijnt deze werkwijze de democratische controle, het vertrouwen in de politiek en de bescherming van belastingbetalers.