Inflatie stijgt naar minimaal 3 procent, meldt DNB. Oorlog in Midden-Oosten raakt Nederlandse huishoudens nu al
In dit artikel:
De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt dat de oorlog tussen Israël en Iran, waarbij ook de Verenigde Staten betrokken zijn, al directe gevolgen heeft voor Nederlandse huishoudens via hogere energieprijzen en stijgende inflatie. DNB-president Olaf Sleijpen zei dinsdag bij de presentatie van de jaarcijfers dat de inflatie dit jaar door duurdere olie en gas oploopt naar circa 3 procent, en bij een aanhoudend conflict zelfs verder kan stijgen naar meer dan 5 procent in 2027. In dat zware scenario verdampt de verwachte economische groei (voor 2027 eerder geraamd op 1,1 procent).
De berekeningen van DNB gingen uit van olie- en gasprijzen van 11 maart (ongeveer 90 dollar per vat en 50 euro per MWh), maar Sleijpen merkte op dat prijzen sindsdien verder zijn opgelopen (dinsdag boven 100 dollar per vat, gas 54 euro). DNB schetst twee ernstige scenario’s: een ‘ongunstige’ piek (olie 120 dollar, gas 90 euro) die twee kwartalen duurt, en een ‘zware’ variant (olie 145 dollar, gas 105 euro) met twee jaar hoge prijzen. Vooral die laatste leidt tot een forse inflatiestijging (naar ongeveer 5,1 procent in 2027) en een reëel groeiverlies, waardoor het risico op stagflatie toeneemt.
Sleijpen benadrukte dat de energiechok in 2023 nog niet zo groot is als in 2022 na de Russische inval in Oekraïne, deels doordat veel huishoudens nu langer lopende energiecontracten hebben. Hij steunt de terughoudende houding van de overheid ten aanzien van brede compensatieregelingen: extra steun kost geld en moet gedekt zijn; als er compensatie komt, pleit DNB voor gerichte en tijdelijke hulp voor de meest kwetsbaren.
Verder waarschuwde DNB voor tweede-orde-effecten: zodra hogere energieprijzen zich vertalen in bredere prijsstijgingen en hogere loonvragen, verslechtert het beeld snel. Sleijpen riep vakbonden op terughoudendheid bij looneisen te betrachten. Bij stijgende inflatie zal de Europese Centrale Bank waarschijnlijk de rente verhogen; ook het kabinet kan economische schade beperken door niet extra stimulerend te gaan begroten. Tot slot drong DNB aan op het versterken van de economische weerbaarheid en het groeipotentieel van Nederland, bij voorkeur in Europees verband.