India normaliseert relatie met Myanmar; belangen boven democratie
In dit artikel:
De Indiase premier Narendra Modi ontving begin deze week in New Delhi Min Aung Hlaing, sinds april officieel president van Myanmar en de voormalige legerleider die in februari 2021 de macht greep. Het was Hlaings eerste buitenlandse reis als staatshoofd en het hoogste niveau van bilaterale gesprekken tussen beide landen sinds de coup. De Myanmarese delegatie bestond uit meerdere ministers en zakenmensen, wat Naypyidaw een stap richting hernieuwde internationale erkenning kan opleveren.
De ontvangst stuit op kritiek omdat Min Aung Hlaing internationaal wordt beschuldigd van grove mensenrechtenschendingen: zijn leger zette de democratisch gekozen regering van Aung San Suu Kyi aan de kant en sinds de staatsgreep escaleerden gewapende conflicten in het land. De Myanmarese mensenrechtenorganisatie AAPP documenteert dat na ongeveer 2.000 dagen burgeroorlog ruim 8.000 mensen door toedoen van de junta zijn omgekomen — officiële, geverifieerde cijfers die waarschijnlijk een onderschatting zijn. Daarnaast wordt Hlaing verantwoordelijk gehouden voor de verdrijving van meer dan een miljoen Rohingya in 2017; het Internationaal Strafhof wil hem daarvoor vervolgen en gearresteerd zien. Op diplomatiek vlak is Myanmar deels geïsoleerd: westerse landen en Asean hebben de militaire leiders op afstand gehouden.
India motiveert de toenadering vooral uit strategische overwegingen. De landen delen een grens van ruim 1.600 kilometer en New Delhi wil stabiliteit in de grensregio’s handhaven. Een belangrijke drijfveer is ook economische: Myanmar beschikt over ionische klei met zeldzame aardmetalen zoals dysprosium en terbium, cruciaal voor EV-batterijen, defensietoepassingen en windenergie. Tot nog toe domineert China de handel in deze grondstoffen in Myanmar; India hoopt via intensievere relaties toegang tot die leveranciersketen te krijgen en daarmee geopolitieke invloed te winnen.
Officiële Indiase vertegenwoordigers benadrukken dat engagement meer oplevert dan isolatie; volgens de Indiase staatssecretaris voor Buitenlandse Zaken voorkomt actieve betrokkenheid een machtsvacuüm dat door rivalen met weinig interesse in democratie zou worden opgevuld — een duidelijke verwijzing naar China. Analisten constateren dat New Delhi in dit geval strategische belangen zwaarder laat wegen dan het promoten van democratische normen.
De ontmoeting versterkt de positie van de junta door legitimiteit te bieden en kan de internationale druk op Myanmar verzwakken. Tegelijk speelt ze in op bredere machtsverhoudingen in Azië, waarbij toegang tot grondstoffen en invloed langs de Indiase grens centraal staan.