IND slaat alarm: rechters bepalen steeds vaker zelf wie asiel krijgt

In dit artikel:

Nederlandse rechters bepalen sinds een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in juni vaker zelf of afgewezen asielzoekers recht hebben op een verblijfsvergunning. Voorheen toetsten zij vooral of de IND de aanvraag zorgvuldig had behandeld en moesten zij de dienst bij fouten opnieuw laten beslissen. Nu kunnen zij ook zelfstandig verklaringen beoordelen, de geloofwaardigheid van een asielzoeker vaststellen en de IND een vergunning laten verstrekken.

Volgens onderzoek van Marcelle Reneman van de Universiteit van Amsterdam wordt deze bevoegdheid al geregeld toegepast. Zo kreeg een asielzoeker uit Sierra Leone gelijk in Haarlem, nadat de IND diens verklaring over homoseksualiteit ongeloofwaardig had gevonden. In Zwolle bepaalde een rechter dat een Iraaks gezin mocht blijven vanwege het risico op gedwongen huwelijken voor de dochters.

De IND verzet zich tegen een standaardovername van zijn besluitvorming. Volgens de dienst hebben rechtbanken minder tijd en specialistische kennis dan IND-medewerkers, die onder meer deskundigen kunnen inschakelen voor onderzoek naar documenten, talen en herkomstlanden. De IND wil daarom ook na een rechterlijke uitspraak aanvullend onderzoek kunnen doen.

Ook JA21 waarschuwt dat de groeiende rol van rechters de scheiding der machten kan aantasten. De Raad van State moet bepalen hoeveel ruimte de IND houdt. Daarbij spelen ook de hoge werkdruk bij rechtbanken en mogelijke politieke druk op rechters een rol.