IND blijft bij besluit om drie Afghaanse vrouwen terug te sturen, ondanks kritiek
In dit artikel:
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) handhaaft het besluit om drie Afghaanse vrouwen uit Nederland te laten terugkeren naar Afghanistan, ondanks felle kritiek. De IND oordeelt dat de vrouwen niet voldoende hebben aangetoond dat ze niet kunnen leven onder de regels van de Taliban: ze zouden niet sterk "verwesterd" zijn en houden zich voornamelijk met huishoudelijke taken bezig, wat volgens de dienst erop wijst dat zij zich aan de beperkingen van het regime kunnen aanpassen.
De beslissing stuit op ophef omdat de Taliban sinds de machtsovername in 2021 vrouwen dagelijks en systematisch uitsluit van onderwijs, werk en openbare ruimtes; vrouwen moeten vaak volledig bedekt zijn en zijn soms niet zonder mannelijke begeleider buiten, en spreken in het openbaar is geregeld verboden. Een van de betrokken vrouwen, 79 jaar oud, zegt over haar toekomst: "Een hond staat in Afghanistan in hoger aanzien dan een vrouw." Zij vluchtte vijftien jaar geleden uit angst nadat de Taliban haar dochter opeisten.
De zaak speelt tegen de achtergrond van internationale en juridische bewegingen. Nederland — onder demissionair minister van Buitenlandse Zaken (en inmiddels ook verantwoordelijk voor Asiel en Migratie) Van Weel — startte samen met Canada, Duitsland en Australië vorig jaar een procedure tegen Afghanistan wegens schending van het VN-Vrouwenverdrag. Tegelijk zet Van Weel zich in om, ondanks het ontbreken van diplomatieke betrekkingen met de Taliban, mogelijkheden voor terugkeer te bevorderen en riep hij de Europese Commissie op om terugkeer van onrechtmatig verblijvende personen naar Afghanistan te stimuleren.
Juridisch is er onduidelijkheid: het Europese Hof van Justitie concludeerde in oktober 2024 dat de geslachtsgebonden vervolging van Afghaanse vrouwen zo systematisch is dat dat op zichzelf een grond voor bescherming vormt; veel juristen interpreteren dat als een verbod op terugzending van Afghaanse vrouwen. IND en het Ministerie van Asiel en Migratie menen daarentegen dat niet alle Afghaanse vrouwen automatisch recht hebben op bescherming — individuele omstandigheden zouden meewegen.
Tegen de IND-besluiten lopen juridische procedures: de zaak van de 79‑jarige wordt in februari opnieuw voor de rechter behandeld; andere zaken, waaronder een door advocaat Frans Willem Verbaas gevoerde procedure, komen voor de Raad van State. Verbaas noemt het besluit "schandalig" en betoogt dat de argumenten achterhaald zijn.