In VR-museum Entr beleef je Amsterdam in 1652 als walvisvaarder, drukker of ambachtsvrouw: 'Wij willen geen toeristenattractie neerzetten'
In dit artikel:
Het nieuwe VR-museum Entr op Oosterdokseiland opende zondag (vanaf 24 mei) en werkt als een teletijdmachine naar zeventiende-eeuws Amsterdam. Bezoekers lopen vrijelijk over virtuele kades en door stegen rond de Dam, ontmoeten gewone stadsgenoten en beleven historische gebeurtenissen van dichtbij — culminerend in de brand van het Oude Stadhuis op 7 juli 1652, een kantelpunt dat onder meer leidde tot de bouw van het Paleis op de Dam en de groei van de Amsterdamse handelsmacht.
In plaats van droge feiten vertelt Entr het verhaal via drie fictieve, maar op archiefmateriaal gebaseerde bewoners: walvisvaarder Cornelis, vrijdenker Marie en ambachtsvrouw Esperança, die pigmenten voor de drukkerij maakt. Die keuze — een visser in plaats van een magistraat en twee vrouwen, één van wie van kleur — illustreert de meerstemmige, hedendaagse benadering van geschiedenis in 2026. De ervaring belicht ook grotere thema’s zoals de VOC-expansie en sporen van slavernij, die je vanuit het perspectief van personages kunt ervaren.
Oprichter Vincent Slangen liet zich inspireren door ontsloten actestukken uit het Stadsarchief en het boek Zo veel leven voor de deur; na wereldwijde verkenning en prototypetests resulteerde dat in een pilot in de Nieuwe Kerk die ruim 12.000 bezoekers trok. Slangen wil geen toeristenattractie maar een breed Nederlands publiek bereiken: opvallend genoeg vormen vrouwen 55+ de belangrijkste doelgroep.
Technisch onderscheidt Entr zich door sociale, actieve VR: je kiest een rol via een virtuele muts en andere bezoekers zien je als handelaar of wasvrouw, waardoor de ervaring niet individueel opgesloten is. De applicatie streamt zware berekeningen vanuit een eigen datacentrum — per headset draait er een pc — zodat je soepel kunt lopen zonder veel draaierigheid en met hoge grafische detailgraad: realistische gezichtsuitdrukkingen, dieren, anekdotische bijfiguren (zoals Spinoza op een binnenplaats) en kleine interacties die bij herhaalde bezoeken nieuwe vondsten opleveren.
Interactiviteit gaat verder dan simpele aanrakingen: halverwege kun je kiezen wiens perspectief je volgt en zo andere lagen van de stad en zijn geschiedenis ontdekken. Entr is bovendien een productieplek: het museum installeert motion trackers en biedt makers maandelijkse prototypedagen om het lokale VR-ecosysteem te stimuleren en nieuwe educatieve producties mogelijk te maken.