In vier jaar tijd heeft het kabinet van 90 mensen het Nederlanderschap afgepakt

In dit artikel:

Van de 90 personen die hun Nederlandse nationaliteit recentelijk verloren, deden 30 dat vrijwillig (bijvoorbeeld door een andere nationaliteit aan te nemen), terwijl ongeveer twee keer zoveel mensen (rond de 60) hun Nederlanderschap kwijtraakten vanwege fraude bij de verkrijging of vanwege betrokkenheid bij terroristische activiteiten. Het ministerie van Justitie en Veiligheid kan nationaliteit op twee manieren laten vervallen: automatisch bij duidelijke vrijwillige handelingen (zoals het aannemen van een andere nationaliteit of langdurig verblijf van meer dan dertien jaar in het buitenland als men ook een andere nationaliteit heeft) of door intrekking door de minister/staatssecretaris wanneer het Nederlanderschap door bedrog is verkregen of de persoon ernstige strafbare feiten heeft gepleegd.

Intrekking wordt ook toegepast bij veroordeelden voor misdrijven met een gevangenisstraf van ten minste acht jaar, bij betrokkenheid bij terroristische misdrijven en in gevallen waar iemand zich vrijwillig aansluit bij een strijdend leger dat tegen Nederland of bondgenoten optreedt. Het kabinet kan daarnaast, in het belang van de nationale veiligheid, nationaliteit ontnemen aan 18-plussers die zich hebben aangesloten bij groepen die deelnemen aan gewapende conflicten en een bedreiging vormen.

Staatssecretaris Arno Rutte noemt het afpakken van de nationaliteit een uitzonderlijk en ingrijpend instrument dat per zaak zorgvuldig en individueel wordt beoordeeld; belanghebbenden kunnen tegen een besluit in beroep gaan waarna een rechter uiteindelijk beslist. VVD-Tweede Kamerlid Ingrid Michon juicht intrekkingen toe bij personen die een gevaar vormen en pleit ervoor dat zij tijdens de uitzettingsprocedure gemonitord worden, bijvoorbeeld met een elektronische enkelband. Kamerlid Songül Mutluer (GroenLinks–PvdA) deelt de zorgen over terrorisme, maar waarschuwt dat ontnemen van nationaliteit geen valse veiligheidsillusie mag creëren: mensen kunnen daarmee in de anonimiteit verdwijnen en juist moeilijker te volgen worden.

Kortom: de overheid balanceert tussen rechtsbescherming en nationale veiligheid, hanteert terughoudendheid maar zet intrekking in bij ernstige gevallen; juridische procedures en mogelijke beroepen maken dat beslissingen tijd kunnen vergen.