In Venetië is de afvalboot doodnormaal, maar een aanpassing tien jaar geleden hielp wel erg tegen het zwerfvuil: 'De meeuwen pikten alles open'

In dit artikel:

Amsterdam wil uiteindelijk dertig afvalboten in het centrum inzetten om vuilniszakken uit het straatbeeld te weren. De stad kijkt daarbij naar Venetië, waar dagelijks tachtig boten huishoudelijk afval afvoeren. Inwoners brengen hun vuil tussen 6.00 en 8.00 uur naar een van de zestig kadepunten of geven het tussen 8.00 en 11.30 uur persoonlijk mee aan een inzamelaar. Zakken mogen niet op straat blijven liggen, omdat meeuwen ze kunnen openscheuren en zwerfafval veroorzaken.

Venetië is verdeeld in ongeveer 150 inzamelgebieden. Medewerkers vervoeren het afval eerst met handkarren naar een boot. Daar wordt het met een kraan ingeladen. Volle boten brengen het afval naar een overslagstation, waarna een groter schip het naar de verwerkingslocatie in de industriële haven Porto Marghera vervoert. Restafval wordt dagelijks opgehaald; papier en karton drie keer per week en glas, plastic en blik op de overige drie werkdagen.

Afvaltransport over water is in het historische centrum van Venetië noodzakelijk, omdat vrachtwagens niet door de smalle straten kunnen en het gebied grotendeels autoluw is. Ook ambulances, politie, bevoorrading en ander stedelijk vervoer maken er gebruik van het water. Hoogwater, mist, bruggen en de grote hoeveelheid toeristen maken een continue dienstverlening lastig. Bovendien is het systeem duur door de vele handmatige werkzaamheden.

Amsterdam bracht in het voorjaar van 2021 een afvalboot in de vaart in het Wallengebied. Sinds 1 juni ligt ook een boot bij de Negen Straatjes aan het Singel; die blijft daar voorlopig minstens vijf jaar. Omwonenden reageren verdeeld. Een jurist die zeventien bewoners vertegenwoordigt, heeft onder meer bezwaar gemaakt tegen het ontbreken van onderzoeken naar geur, geluid en ongedierte bij de vergunningverlening.

Onderzoek dat in 2026 werd gepubliceerd door het Centrum Wiskunde & Informatica en Coconut Project, met studenten van de Vrije Universiteit, concludeert dat elektrisch vervoer van huishoudelijk afval over water de uitstoot van het transport met 41 procent kan verlagen ten opzichte van vrachtwagens. Volgens medeonderzoeker Jesse Nagel kunnen boten bovendien goedkoper zijn en meerdere vrachtwagens vervangen. Voor Amsterdam is het financiële en milieueffect bij vervoer naar AEB Westpoort waarschijnlijk beperkt, omdat die verwerkingslocatie al dicht bij de stad ligt. Geurdichte containers en minder vrachtverkeer blijven volgens Nagel wel belangrijke voordelen.