In Veenendaal zijn mensen niet bang voor oorlog: „Mijn hoop ligt bij God"
In dit artikel:
In het overdekte winkelcentrum Corridor en op de weekmarkt van Veenendaal heerste vrijdag ogenschijnlijke normaliteit: kerstversiering, muziek en mensen die boodschappen doen. Tegelijk stond de stad in het teken van een alarmerende boodschap die donderdag door NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte in Berlijn werd uitgestoten: Rusland zou binnen enkele jaren een NAVO-land kunnen aanvallen, waardoor heel het bondgenootschap — dus ook Nederland — in oorlog zou kunnen raken. Rutte waarschuwde dat te weinig mensen urgentie voelen en riep op zich voor te bereiden op een conflict à la de wereldoorlogen van vroeger.
De reacties in Veenendaal vertonen een wisselend beeld van nuchterheid, voorbereiding en religieuze troost. Sommigen, zoals de oudere El Mackaay, houden de zaken rationeel: Europa moet eensgezind blijven, maar thuis is wel een kleine noodvoorraad aanwezig. Anderen, waaronder de 45‑jarige Roland Schut, delen Rutte’s zorg over bewapening en vinden waakzaamheid belangrijk, al blijft onduidelijk wat een burger concreet kan doen.
Geloof speelt een grote rol in hoe mensen omgaan met angst: meerdere geïnterviewden leggen hun zorgen bij God neer en zeggen dat hun vertrouwen in het geloof de angst wegneemt. De twintigjarige Lydia Verdouw en de 33‑jarige Michael Aben zeggen niet bang te zijn; Lydia vulde na ontvangst van het informatieve boekje van de overheid een noodpakket aan, Aben benadrukt dat hij zijn gezin zou beschermen en, zo nodig, naar het front zou gaan — volgens hem een Bijbelse taak.
Er is ook kritiek op de toon van de NAVO-leider. Thierry Bouman noemt Ruttes taal spierballentaal en vreest dat zo’n retoriek niet bijdraagt aan vrede; hij pleit juist voor dialoog tussen Rusland en Oekraïne. Tegelijk erkennen veel Veenendalers dat Vladimir Putin een reële bedreiging kan vormen en dat voorbereidingen zinvol zijn: meerdere mensen meldden dat zij hun voorraad hebben aangevuld sinds de waarschuwing.
Achtergrond: de Nederlandse overheid stuurde vanaf 25 november via de campagne Denk vooruit een informatieboekje naar ongeveer 8,5 miljoen huishoudens om burgers te stimuleren zichzelf minimaal 72 uur zelfstandig te redden bij stroomuitval, extreem weer of een oorlogssituatie. Die actie vormt de praktische opvolging van de oproep tot voorbereiding waarop Rutte in Berlijn doelde.
Kort samengevat leeft in Veenendaal een mix van kalmte en voorzorg: het dagelijkse leven gaat door, maar naast praktische maatregelen — zoals noodpakketten — speelt religie en discussie over de juiste koers van de NAVO een belangrijke rol bij hoe mensen de dreiging inschatten en ermee omgaan.