In troonrede doet kabinet-Jetten alsof het een meerderheid heeft

In dit artikel:

Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans vindt dat het kabinet-Jetten zich tijdens Prinsjesdag ten onrechte als een meerderheidskabinet presenteerde. In de troonrede, die koning Willem-Alexander dinsdag uitsprak in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag, werden duidelijke plannen aangekondigd voor onder meer stikstof en sociale zekerheid. Volgens Voermans is dat riskant, omdat voor deze voorstellen nog geen meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer bestaat. Het kabinet begeeft zich volgens hem daarmee „langs een ravijn”.

Nederlandse minderheidskabinetten kunnen volgens Voermans bovendien niet rekenen op een vaste steunbasis, zoals in sommige Scandinavische landen. Daar zijn partijen vaak in duidelijke linkse en rechtse blokken verdeeld. In Nederland is het politieke landschap veel versplinterder en moet een centrumkabinet voor ieder voorstel steun zoeken bij zowel linkse als rechtse oppositiepartijen.

Voermans denkt dat het kabinet overeind blijft doordat partijen nieuwe verkiezingen willen vermijden na de politieke instabiliteit van de afgelopen jaren. Premier Jetten zou die terughoudendheid kunnen benutten om de oppositie met een verdeel-en-heersstrategie uit elkaar te spelen. De komende algemene politieke beschouwingen moeten uitwijzen of de oppositie eensgezind blijft.

Tegelijkertijd waardeert Voermans de bredere betekenis van Prinsjesdag. De dag brengt koning, kabinet en beide Kamers samen rond de vraag hoe belastinggeld wordt besteed. Ook noemt hij de verwijzing naar gemeenschapszin als tegenwicht voor polarisatie waardevol; zulke passages over democratie en samenhang horen volgens hem bij de troonrede.