In Rusland kunnen vrouwen van oorlogsveteranen gratis ivf krijgen, maar sperma invriezen betalen ze zelf

In dit artikel:

Rusland probeert de bevolkingskrimp tegen te gaan met een nieuwe regeling voor vrouwen van gesneuvelde en invalide oorlogsveteranen. Zij kunnen zonder betaling een ivf-behandeling krijgen. Het verzamelen en bewaren van sperma valt niet onder de vergoeding en moet zelf worden betaald.

De maatregel komt op een moment dat het inwonertal van Rusland, met ruim 143 miljoen mensen, al tientallen jaren terugloopt. Vooral de economische en sociale ontwrichting van de jaren negentig veroorzaakte een sterke daling. Ook de economische problemen van de afgelopen jaren en de oorlog in Oekraïne drukken op het aantal geboorten. Volgens demograaf Aleksej Raksja zijn inmiddels bijna een half miljoen Russische mannen omgekomen.

Raksja verwacht nauwelijks demografisch effect van de gratis vruchtbaarheidszorg. Volgens hem is het aantal mannen dat vooraf sperma laat invriezen zeer klein en heeft de regeling vooral een symbolische betekenis. Een financieel programma uit 2007, waarbij gezinnen via zogenoemd moederkapitaal steun kregen, had volgens de demograaf wel aantoonbaar effect. Tussen 2007 en 2020 zouden daardoor naar schatting 2 tot 2,5 miljoen extra kinderen zijn geboren.

De bevolkingsontwikkeling verslechtert volgens Raksja momenteel opnieuw door de zwakke economie. In de eerste helft van dit jaar werden vermoedelijk hooguit 540.000 kinderen geboren, terwijl het geboortecijfer ongeveer 5 tot 6 procent lager ligt dan een jaar eerder. Een betrouwbaar totaalbeeld ontbreekt bovendien: Rusland publiceert al jaren geen actuele cijfers over militaire verliezen en sinds vorig najaar ook niet meer over burgerlijke sterfte. Daardoor is de omvang van de demografische schade moeilijk vast te stellen.