In 'Paikar' zoekt Dawood Hilmandi toenadering tot de vader die zijn gezin als een leger regeerde

In dit artikel:

In de documentaire Paikar probeert de Afghaans-Nederlandse kunstenaar en filmmaker Dawood Hilmandi opnieuw contact te krijgen met zijn vader Mohammad Yousef Amin Hilmandi, die in Iran woont. De voormalige krijgsheer voedde veertien kinderen uit drie huwelijken op als soldaten: ze kregen wapens, moesten trainen en werden zwaar gestraft. In de jaren tachtig vocht hij in Afghanistan tegen de Sovjets, waarna conflicten met de moedjahedien hem en zijn gezin naar Iran dreven. Daar werd hij geestelijke, maar tegenover zijn zoon blijft hij lange tijd zwijgen over het verleden en zijn opvoeding.

Na drie jaar aandringen stemt de vader in met een reis door Afghanistan. In de besneeuwde bergen en bij het huis waar Dawood werd geboren, ontstaat voorzichtig meer openheid. De twee mannen proberen hun gedeelde trauma’s en hun moeilijke verhouding onder ogen te zien. Hilmandi filmt ook de intieme zorg voor zijn oude vader, die hij wast, masseert en na een hoestaanval vasthoudt.

De familie behoort tot de Hazara’s, een zwaar vervolgde minderheid in Afghanistan die ook in Iran wordt gediscrimineerd. Veel familieleden zijn naar andere landen vertrokken; Dawood vluchtte naar Nederland met zijn broer, filmmaker Aboozar Amini. Tijdens de opnamen keert hij terug naar Iran en Afghanistan, waar de coronapandemie woedt en de Taliban opnieuw aan de macht komen.

Paikar is geen klassieke oorlogsdocumentaire of familiekroniek, maar een fragmentarische, poëtische film over oorlog, vlucht, afkomst en eenzaamheid. De film won eerder de prijs voor beste debuut op IDFA, is genomineerd voor een Gouden Kalf en werd in september 2026 aangewezen als Nederlandse inzending voor de Oscars.