In New York kunnen ze TikTokrijen wel waarderen: 'Ze zorgen voor energie bij restaurants en in de stad, creëren banen'
In dit artikel:
New Yorkse rijen voor virale eetadresjes hebben andere trekken dan de TikTokrijen in Amsterdam: ze zijn vaak groter, institutioneler ingebed in stadsleven en worden zelfs via technologie gevolgd. Sinds april kun je met behulp van de website Damnlines live meekijken met de wachtrijen bij negen populaire plekken in de stad — onder andere L’Industrie Pizzeria in The West Village en speakeasy Tomi Jazz in Midtown. Buitenwereldcamera’s leveren niet alleen beeld; ze tonen ook geschatte wachttijden, aantallen wachtenden en een ‘beste tijd om te gaan’-overzicht. Volgens de site worden huurders betaald om een IP-camera buiten hun woning te plaatsen en er wordt alleen tijdens openingstijden gestreamd, zo meldt de privacyverklaring. De maker van de feed, Lucas Gordon (softwareontwikkelaar bij xAI), wilde niet inhoudelijk reageren.
Het fenomeen is niet volledig nieuw: twintig jaar geleden plaatste Danny Meyer al camera’s bij zijn burgerkiosk in Madison Square Park, en klassieke adressen als Katz’s Deli trokken altijd al rijen. Wat wél veranderd is, is de schaal en de reden: virale video’s en influencers maken bepaalde gerechten tot statussymbolen — het bemachtigen van een gezochte slice of sandwich is voor sommigen vergelijkbaar met het tonen van een designeraccessoire. Daardoor ontstaan wachtrijen die soms uren duren en zich door buurten uitstrekken.
Belangrijk verschil met Amsterdam is dat in New York veel locals bewust meedoen. Foodjournalist Andrea Strong merkt dat New Yorkers de rij vaak zien als onderdeel van de ervaring: je praat, je mengt je met anderen, het is bijna een sociaal uurtje. Critici, waaronder oud-restaurantcriticus Pete Wells, noemen de trend eerder conformistisch: in een stad met ontelbare goede eetopties kiezen mensen ervoor te lijden voor een klein clubje gehypte plekken. Overlast en spanningen volgen: in 2024 stond Apollo Bagels in The West Village op het punt zijn hoekpand kwijt te raken door de drukte van wachtende klanten.
New Yorkers hebben praktische manieren gevonden om met rijen om te gaan. Sommige restaurants werken met namen- of belsystemen zodat je niet fysiek hoeft te wachten; anderen gebruiken professional line sitters die via platforms als Taskrabbit of bedrijven als Same Old Line Dudes ingehuurd kunnen worden (kosten meestal $25–50 per uur, met een minimum). Dat systeem van uitbesteden en het accepteren van wachttijd past volgens horeca-expert Gijsbregt Brouwer bij een Amerikaanse mentaliteit die in Nederland veel minder gangbaar is: Nederlanders zouden eerder vinden dat iemand die tijdelijk een plek bezet houdt, achteraan moet sluiten.
De rijen hebben ook positieve kanten: ze brengen energie in buurten, creëren werk en kunnen een gevoel van gemeenschap opbouwen, aldus voorstanders. Tegelijk roepen ze vragen op over eerlijkheid, overlast en de invloed van sociale media op culinair oordeel. Kortom: in New York zijn wachtrijen rond virale restaurants geen kortstondig curiosum maar een geïntegreerd, soms commercieel georganiseerd onderdeel van het stedelijke eetleven — een cultuur die in Amsterdam voorlopig anders wordt beleefd en gereguleerd.