In Nederland staan 463 polygame huwelijken geregistreerd, terwijl polygamie verboden is: hoe zit dat?
In dit artikel:
Eind 2025 stonden 463 mensen met een polygaam huwelijk in de Basisregistratie Personen (BRP) van Nederland, zo blijkt uit cijfers van het ministerie van BZK. In 2025 werden 37 van die huwelijken toegevoegd; in 2024 waren dat er 77. Dit staat in schril contrast met het Nederlandse strafrecht: bigamie is verboden en kan leiden tot maximaal vier jaar gevangenisstraf of een boete van 27.500 euro (en tot zes jaar als het tweede huwelijk voor de eerste partner is verzwegen).
De verklaring van het ministerie is procedureel: de geregistreerde polygaame huwelijken zijn in het buitenland gesloten door personen zonder Nederlandse nationaliteit en zonder duidelijke band met Nederland toen het huwelijk plaatsvond. Omdat veel betrokkenen uit landen komen waar polygamie legaal is (bijv. Marokko, Egypte, Libië), worden die huwelijken op grond van internationaal privaatrecht doorgaans erkend als ze in het land van herkomst rechtsgeldig waren. Dat volgt ook uit verdragspraktijk, zoals het Haags Huwelijksverdrag (1978), dat erkenning bevordert om grensoverschrijdende rechtsproblemen te vermijden.
De kwestie veroorzaakte al in 2008 veel politieke commotie. Destijds pleitten Kamerleden en minister Hirsch Ballin voor hardere maatregelen; de Universiteit Utrecht concludeerde echter dat het Nederlandse systeem in belangrijke mate functioneert en geen wetswijziging noodzakelijk achtte. Sindsdien is het aantal in Nederland geregistreerde polygame huwelijken gedaald (van circa 1.347 in 2009 naar 463 nu), onder meer doordat huwelijken ontbonden werden, betrokken personen terugkeerden naar het buitenland of overleden.
Er blijft een spanningsveld: westerse rechtsorden hanteren monogamie en beschermen onder meer tegen discriminatie van vrouwen, terwijl niet-erkenning van een buitenlands polygaam huwelijk vrouwen en kinderen in een ongunstige positie kan brengen (geen onderhoudsplicht, geen erfrecht). Voor immigratiebeleid geldt bovendien dat slechts één partner recht krijgt op een verblijfsstatus, waardoor polygame mannen in de praktijk moeten kiezen wie mee mag naar Nederland.
Die keuze leidt tot juridische procedures. Een bekende zaak is die van een Jemenitische man die bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft aangeklopt nadat de IND weigerde ook de kinderen uit zijn tweede en derde huwelijk toe te laten. Een uitspraak van het EHRM tegen Nederland zou grote gevolgen kunnen hebben en tot aanpassing van wet- en regelgeving dwingen.
Sinds 2015 zijn maatregelen tegen huwelijksdwang aangescherpt en is de erkenning van polygame huwelijken verder beperkt, maar een totaalverbod op erkenning werd niet doorgevoerd. Daardoor blijven Nederlandse ambtenaren inderdaad polygaam gesloten huwelijken registreren, ondanks het verbod op dubbel huwelijk in de Nederlandse wet.