In Mexico dreigt maanden voor de start van het WK een ontketende drugsoorlog
In dit artikel:
De recente dood van Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, beter bekend als 'El Mencho', heeft in Mexico grote onrust veroorzaakt en leidt tot zorgen over een nieuwe golf van drugsgeweld. 'El Mencho' stond aan het hoofd van het Jalisco Nueva Generación-kartel (CJNG), een van de machtigste en meest gewelddadige criminele organisaties in het land. Direct na zijn overlijden braken door het hele land uitbarstingen van geweld uit, vooral vergeldingsacties door zijn aanhangers tegen overheidstroepen; sommige steden veranderden tijdelijk in oorlogsgebieden, al is de acute onrust inmiddels deels gaan liggen.
Het vertrek van zo'n sterke leider schept onzekerheid omdat het vaak een machtsvacuüm achterlaat. Het CJNG is geen strak hiërarchische organisatie maar een samenraapsel van tientallen grotendeels autonome groepen — naar schatting zo'n 92 — die samenwerken maar ook intern kunnen concurreren. Die fragmentatie, gecombineerd met enorme illegale inkomsten en zware bewapening (inclusief wapens die normaal bij legers voorkomen), vergroot de kans op een bloedige opvolgingsstrijd. Eerdere voorbeelden in Mexico tonen dat machtswisselingen in de drugswereld zelden zonder veel doden verlopen; de arrestatie van een Sinaloaleider in 2024 leidde al tot maandenlange, gewelddadige confrontaties met honderden slachtoffers.
De timing van El Mencho’s dood wekt extra bezorgdheid omdat Mexico zich voorbereidt op het WK voetbal van komende zomer, dat voor een deel in het land wordt gespeeld. Dertien wedstrijden worden in Mexico gehouden, waarvan vier in Guadalajara — de thuisbasis van het Jaliscokartel — terwijl het Nederlands elftal in Monterrey speelt. Organisatoren, de Mexicaanse overheid en FIFA-voorzitter Gianni Infantino hebben publiekelijk hun vertrouwen uitgesproken dat het toernooi veilig kan verlopen en benadrukken dat alles wordt gedaan om chaos te voorkomen. Tegelijkertijd wijzen analisten erop dat kartels doorgaans niet gebaat zijn bij grootschalige chaos omdat dat harde regeringsactie en schade aan hun witwasstromen via vastgoed en toerisme kan aantrekken.
Desondanks blijft de situatie fragiel. De CJNG heeft een reputatie van extreme wreedheid — voorbeelden zijn het neerhalen van een legerhelikopter en het tentoonstellen van lichamen — en is deels opgebouwd uit ex-militairen met toegang tot drones en moderne wapens. Analisten verwachten dat de overheid alles op alles zal zetten om het WK te beschermen, maar waarschuwen dat gecontroleerde stabiliteit geen garantie is: een interne machtsstrijd kan snel escaleren en het speelveld van het toernooi en de veiligheid van bezoekers ernstig bedreigen.