In memoriam Nico de Haan (1947 - 2026)
In dit artikel:
Nico de Haan overleed op 7 februari 2026. Zijn dood roept zowel droefheid als dankbaarheid op: hij was meer dan vijftig jaar lang een bepalend gezicht van Vogelbescherming Nederland en een onvermoeibare pleitbezorger voor vogels en natuur.
In 1974 trad De Haan in dienst als directie-assistent bij Vogelbescherming, toen natuurbescherming nog niet vanzelfsprekend op de maatschappelijke agenda stond. Hij klom op tot plaatsvervangend directeur, maar werd vooral bekend als hét publieke gezicht van de organisatie. Op radio en televisie bracht hij vogels dicht bij het brede publiek, organiseerde onderwijs- en mediacursussen en was jarenlang vaste gast bij het radioprogramma Vroege Vogels. Een hoogtepunt was de Nationale Vogeltrekdag in 1989, toen hij samen met Joop van Zijl live de vogeltrek over Nederland toelichtte. Ook na zijn pensioen bleef hij actief met het Vogelkijkcentrum Nederland en presenteerde hij tussen 2014 en 2016 samen met Hans Dorrestijn de speelse natuurserie Baardmannetjes.
Schrijven en educatie vormden een tweede levenswerk. Bijna elk nummer van het tijdschrift VOGELS bevatte bijdragen van hem; hij besteedde veel aandacht aan jeugdbladen en jeugdeducatie. De Haan publiceerde circa 25 vogelboeken, vaak in samenwerking met bekende illustratoren als Marjolein Bastin en Elwin van der Kolk. Zijn jeugdboek De vogelontdekgids werd in 2007 bekroond met een Zilveren Griffel. Tijdens de lockdowns van 2020 zette hij zijn energie om in nieuwe publicaties: onder andere De virtuoze zangvogelgids (2022), gevolgd door een autobiografische terugblik Vogels een leven lang (2023) en in 2024 het nostalgische Koekoeksjong in Zalk, over zijn jeugd aan de IJssel.
Persoonlijk probeerde De Haan mensen te duiden aan de hand van vogelkarakters; hij was buitenmens en voelde zich het meest thuis in het open veld, vergelijkbaar met de veldleeuwerik die hoog in de lucht zingt. Zijn overtuiging was dat kennis en liefde voor vogels essentieel zijn voor hun bescherming: onbekend maakt onbemind. Door decennialange educatie en mediawerk heeft hij generaties geïnspireerd en opgeleid.
Vogelbescherming roept op Dehans erfenis te eren door zorg voor vogels en hun leefgebieden voort te zetten. Familieleden Els, Martine en Jasper worden sterkte gewenst bij het afscheid.