In Maastricht kent de politiek een wildgroei aan fracties met 'veel identiek ruikende plasjes'

In dit artikel:

In Maastricht is de gemeenteraad sterk versnipperd: sinds de verkiezingen van 2022 zijn er zestien fracties in een raad van 39 zetels, waardoor debatten lang, vaak repetitief en lastiger bestuurbaar zijn, zeggen lokale politici. GroenLinks-fractievoorzitter Coen van der Gugten en CDA-leider Gabriëlle Heine klagen dat veel bijdragen elkaar herhalen en dat procedurele discussies veel tijd opslokken, terwijl het verkrijgen van steun voor moties traag verloopt. Historisch domineerden in Maastricht christen- en sociaaldemocraten; decennialang haalden PvdA en CDA ieder grofweg een derde van de zetels. Door de opkomst van veel nieuwe partijen is die machtsverhouding flink uit elkaar gevallen: nu is er één fractie met vijf zetels, vijf fracties met één zetel en daartussen fracties van twee tot vier zetels; de coalitie bestaat uit zeven partijen.

Dat verschijnsel is niet exclusief voor Maastricht: ook steden als Den Bosch, Almere en Almelo kenden de afgelopen jaren veel fracties. Onderzoeker Simon Otjes wijst op een landelijke trend, vooral in grotere gemeenten, waar het gemiddelde aantal fracties sinds 2000 flink steeg — deels door landelijke nieuwkomers als Volt, Partij voor de Dieren, BIJ1, FVD en Denk. Lokale factoren spelen ook een rol: Volt-fractievoorzitter Jules Ortjens noemt Maastricht een ‘kosmopolitisch dorp’ met uiteenlopende wijken en tegenstellingen, wat politieke verscheidenheid voedt.

Sommige raadsleden zien versplintering als een democratisch gevolg — mensen stemmen op uiteenlopende keuzes — anderen vrezen verminderde uitvoeringskracht: veel plannen blijven steken op papier. In Maastricht draagt GroenLinks zelf bij aan de versnippering doordat de partij hier apart meedoet van de PvdA, ondanks landelijke samenwerking. Nationaal is er discussie over maatregelen tegen versnippering, zoals een hogere kiesdrempel of aanpassing van de raadsgrootte; die voorstellen kunnen elkaar tegenwerken en het is onduidelijk of het kabinet hier stappen in neemt.