In KiMu Kinderkunstmuseum moet niks en mag alles: 'Als de focus ligt op het proces, hou je nieuwsgierigheid intact'
In dit artikel:
In Amsterdam-Noord is een nieuw museum geopend dat niet draait om kijken maar om doen: het KiMu Kinderkunstmuseum naast het Buikslotermeerplein. Het museum is opgezet als een speel- en maakplaats waar kinderen van ongeveer 4 tot 15 jaar zelfstandig in ateliers kunnen experimenteren met materialen als potloden, klei, hout, touw, hamers en zelfs een boormachine. In plaats van vaste eindproducten zijn de ruimtes zo ingericht dat vrijheid, nieuwsgierigheid en eigen initiatief centraal staan.
Initiatiefnemer Suzanne Huis (54) bouwde KiMu voort uit Kleinlab, haar eerdere kinderopvang- en naschoolse project uit 2012. Vanuit die ervaring met kindgerichte pedagogiek wilde ze een plek creëren waar creativiteit en autonomie worden gestimuleerd en gedeelde kennis over kindgericht werken wordt verspreid. Voor de inrichting en de openingsexpositie Parallelle processen vroeg KiMu kunstenaars Willem Harbers, Brian Elstak en Roos van Haaften mee te denken en zelf werken te maken. Ruim zeventig kinderen werkten maandenlang aan eigen projecten in de ateliers; veel van dat werk is nu zichtbaar in foto’s en objecten door het museum heen.
De drie ateliers zijn het kloppend hart: een lichtatelier, een teken- en materialenzaal en een ruimte naar tekenjuf Anne Rensen vernoemd, allemaal ontworpen om ontdekken en maken te bevorderen. Het lichtatelier — een bewust uitgevoerde wens van Huis — laat kinderen spelen met schaduw, kleur en reflectie; kunstenaars als Van Haaften werkten mee aan manieren waarop licht en alledaagse materialen elkaar ontmoeten. Harbers leverde installaties zoals vogelkooien gevuld met onverwachte voorwerpen, die vanuit de atelierramen onderdeel worden van de ervaring.
Medewerkers van KiMu hebben een achtergrond in kunst en pedagogiek en fungeren primair als observerende begeleiders. Zij dekken tafels met diverse materialen zonder een voorgeschreven resultaat, geven subtiele impulsen wanneer nodig en leggen momenten vast met een polaroidcamera. Ouders blijven bewust op de achtergrond: het idee is dat kinderen zelf experimenteren, fouten mogen maken en door het proces leren. In het museumgedrag zie je dat terug — van een peuter die met gekleurde rijst experimenteert en vervolgens mee mag helpen met kleine opruimklusjes, tot een zevenjarige die geconcentreerd details natekent en moedigt zichzelf verder te oefenen.
Bezoekers ervaren KiMu als een ruimte die letterlijk en figuurlijk als pedagoog werkt: de inrichting en materialen nodigen uit, ondersteunen en prikkelen. Huis vertelt dat haar eigen schooljuf, Anne Rensen, cruciaal was voor haar gevoel van erkenning als kind; dat voorbeeld vormt nu de inspiratiebron voor het museum: niet sturen op resultaat, maar op proces en het behouden van nieuwsgierigheid.
KiMu is bedoeld als alternatief voor traditionele didactiek en als kennisplaats over kindgericht creëren. Het museum is open op woensdag, zaterdag en zondag; meer informatie is te vinden op www.kimu.nl. Met zijn combinatie van kunstenaarssamenwerking, praktische ateliers en pedagogische focus profileert KiMu zich als een plek waar kinderen serieus genomen worden als makers en ontdekkers.