In jaren zetten reorganiserende bedrijven niet zo veel mensen op straat
In dit artikel:
Collectief ontslag — het gelijktijdig beëindigen van minstens twintig arbeidscontracten — trof in 2025 ongeveer 25.000 werknemers in Nederland. Dat blijkt uit UWV-cijfers: 355 werkgevers meldden vorig jaar een dergelijke reorganisatie bij het UWV en vakbonden, vooral uit de chemie, metaal en zakelijke dienstverlening. Dergelijke meldingen zijn verplicht zodra twintig of meer contracten worden afgesloten.
UWV-arbeidsmarktdeskundige Rob Witjes wijst vooral naar kostenstijgingen als drijfveer: hogere transport- en loonkosten, duurdere grondstoffen en energiekosten raken energie-intensieve sectoren hard en maken buitenlandse concurrentie voelbaar. Bedrijven zoeken efficiency — vaker door te investeren in techniek en automatisering dan alleen in AI — waardoor minder mensen nodig zijn.
Economen herkennen in deze beweging een klassieke arbeidsmarktreallocatie: banen verdwijnen waar kosten te hoog zijn en mensen kunnen elders productiever worden. Het UWV signaleert dat veel ontslagenen relatief snel weer werk vinden; sommige wisselingen gaan zo vlot dat geen WW-uitkering nodig is. Toch is het verlies voor betrokkenen pijnlijk — reorganisatiewerklozen zijn wel gemiddeld beter af dan werknemers die hun baan verliezen door een faillissement. In 2025 waren ontslagen door faillissementen met 15% gedaald ten opzichte van het jaar ervoor, maar het ging nog steeds om circa 20.000 mensen.
Afhankelijk van cao-afspraken ontvangen werknemers uit reorganisaties vaak hulp bij het vinden van nieuw werk en een transitievergoeding — een bedrag bedoeld om de periode tussen banen te overbruggen, gebaseerd op salaris en dienstjaren. Bij faillissementen is dat vangnet vaak afwezig.
De arbeidsmarkt is minder krap dan voorheen maar blijft krap: de werkloosheid ligt rond 4% (evenwicht rond 4,5%). Wel lopen bepaalde groepen tegen problemen aan: ouderen vinden moeilijker nieuw werk — mede omdat de AOW-leeftijd stijgt — en er is een toename van jonge WW’ers, mogelijk doordat werkgevers terughoudender zijn met het omzetten van tijdelijke contracten. Voor 2026 verwacht het UWV extra reorganisaties, met name bij banken en verzekeraars.