In Italië lopen jonge socialemediagebruikers een half jaar leerachterstand op

In dit artikel:

Leerlingen in Noord-Italië die al in groep 8 met sociale media begonnen, behaalden lagere resultaten voor Italiaans en wiskunde dan leeftijdsgenoten die pas vanaf de tweede klas van de middelbare school actief werden op platforms als Facebook, Instagram en TikTok. Dat blijkt uit een onderzoek onder 5.227 scholieren, gepubliceerd in Nature Human Behaviour.

Het verschil was groter naarmate kinderen jonger begonnen. Volgens sommige berekeningen kwam de achterstand overeen met ongeveer een half schooljaar. De onderzoekers vermoeden dat sociale media ten koste kunnen gaan van tijd voor huiswerk, slaap en beweging. Voor Engels werd geen negatief verband gevonden, mogelijk doordat jongeren via sociale media veel Engelstalige inhoud tegenkomen.

Jeugd- en media-experts Freek Zwanenberg en Ina Koning noemen het onderzoek zorgvuldig en relevant. Koning verwijst naar vergelijkbare bevindingen uit een onderzoek waaraan zij in 2018 meewerkte, al werd toen niet gekeken naar de leeftijd waarop jongeren begonnen. Zij vindt aanvullend onderzoek in Nederland nodig, onder meer vanwege de discussie over een minimumleeftijd voor sociale media. Verschillende Europese landen, waaronder Nederland, werken aan een grens van vijftien of zestien jaar; Frankrijk heeft binnen de Europese Unie al een verbod ingevoerd.

De deskundigen waarschuwen tegelijkertijd voor een eenzijdig negatief beeld. Volgens Zwanenberg is niet altijd duidelijk of sociale media problemen veroorzaken of juist worden gebruikt door jongeren die al kwetsbaar zijn. Peter Nikken benadrukt bovendien voordelen zoals contact met vrienden, plezier, erkenning en toegang tot informatie.

In plaats van alleen op verboden te focussen, pleiten de experts voor begeleiding. Kinderen zouden moeten leren hoe ze sociale media verstandig gebruiken en op tijd wegleggen. Ook is volgens Koning meer onderzoek nodig naar verschillen tussen onder meer jongens en meisjes, gezinssituaties en gebruiksmotieven. Zwanenberg verwacht niet dat de bestaande maatschappelijke trend om schermtijd te beperken door deze studie wezenlijk verandert.