In hoeverre lijken de King James Version en de Statenvertaling op elkaar? „Nederlandse kanttekeningen geven meer duiding" 

In dit artikel:

De King James Version (KJV) en de Statenvertaling (SV) zijn volgens onderzoek van universitair docent Esther van Raamsdonk nauw met elkaar verbonden, maar dragen ook duidelijk de politieke en religieuze context van hun land mee. In haar nieuwe boek The State Bibles vergelijkt ze beide zeventiende-eeuwse Bijbelvertalingen en laat ze zien dat ze tot stand kwamen in een internationaal netwerk van geleerden. Er waren Nederlandse invloeden in de KJV en Engelse betrokkenheid bij de SV, terwijl beide vertalers dezelfde vertaalregels gebruikten.

Toch weerspiegelen de vertalingen hun staatsvormen verschillend: de KJV ontstond in een monarchie en gebruikt vaker koninklijke termen voor leiders, terwijl de SV, gemaakt na de synode van Dordrecht in de onrustige periode na het conflict tussen Gomarus en Arminius, juist republikeinse en sterk orthodoxe accenten bevat. Dat is vooral zichtbaar in de kanttekeningen. De SV bevat veel uitleg en soms uitgesproken contraremonstrantse en antikatholieke noten; de KJV is op lastige theologische punten opvallend terughoudend. Van Raamsdonk ziet ook bij het Bijbelboek Esther een verschil: de SV leest en duidt meer, terwijl de KJV soberder blijft.

Volgens haar zijn beide vertalingen geen neutrale, objectieve teksten, maar producten van hun tijd. Dat verklaart ook waarom de SV tegelijk invloedrijk én omstreden werd. Het onderzoek laat bovendien zien dat de Statenvertaling in de praktijk veel mensenwerk was, met last-minute correcties en opvallend veel drukfouten bij verschijning.