In het voormalige kamp Westerbork zaten in 1952 Molukse vluchtelingen. Maria Austria fotografeerde ze

In dit artikel:

In april 1952 fotografeerde Maria Austria een concert in barak 9 van woonoord Schattenberg, het voormalige kamp Westerbork. Ze maakte daar 31 foto’s van Molukse kinderen, een fluitorkest en trommelaars, onder leiding van dirigent Wilhelmus Maail. Austria richtte haar camera nadrukkelijk op het dagelijks leven van de kinderen: bij hun barakken, op de hoofdweg en tijdens hun optreden in het provisorische theater.

De locatie droeg een zware geschiedenis. Het terrein was tijdens de Tweede Wereldoorlog het doorgangskamp Westerbork voor Joodse gevangenen; zeven jaar eerder speelde daar nog een Joods kamporkest. Vanaf maart 1951 werden Molukse oud-militairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger en hun gezinnen in Schattenberg ondergebracht. Zij verwachtten tijdelijk in Nederland te blijven en terug te keren naar de Molukken, maar de laatste gezinnen vertrokken pas in 1971 naar woningen elders.

Austria, in 1915 geboren in Karlsbad, vluchtte in 1937 naar Nederland. Tijdens de oorlog dook ze onder, werkte ze in het verzet en fotografeerde ze in het geheim. Na de oorlog richtte ze met Henk Jonker fotobureau Particam op. Ze bleef vooral actief als theater-, dans- en circusfotograaf.

De tentoonstelling ‘Maria Austria was hier’ in het herinneringscentrum bij het voormalige kamp brengt haar reportage uit 1952 samen met foto’s uit haar familiegeschiedenis. Onderzoekers wisten bovendien enkele geportretteerden te identificeren, onder wie leden van de familie Wairata. Zo vertelt de tentoonstelling zowel over Austrias blik op het tijdelijke Molukse verblijf als over de blijvende gevolgen van de koloniale geschiedenis en de oorlog op deze plek.