In het Sophia Kinderziekenhuis worden jaarlijks 220.000 luiers weggegooid. Een deel krijgt nu een tweede leven
In dit artikel:
Op de Intensive Care Kinderen (ICK) van het Erasmus MC Sophia staat sinds dit jaar een speciale grijze, geurdichte emmer voor wegwerpluiers. Het ziekenhuis zamelt deze luiers apart in en stuurt ze naar ARN in Weurt, waar de plastic onderdelen tot korrels worden verwerkt die opnieuw bruikbaar zijn, bijvoorbeeld in de auto-industrie. Wereldwijd belanden jaarlijks naar schatting 300–500 miljard wegwerpluiers in het afval; het Sophia gebruikt er zo’n 220.000 per jaar. Omdat de productie van disposable luiers energie en olie vraagt en verbranden erg vervuilend is, biedt recycling volgens het Green Team Sophia een belangrijke milieuwinst.
Het initiatief begon in 2024 en is deels overgenomen van het Amalia Kinderziekenhuis. Momenteel wordt ongeveer 30% van de luiers van het kinderziekenhuis gerecycled; de ambitie is om dat percentage vóór het einde van het jaar richting 80% te brengen. Niet alle luiers komen in aanmerking: bij patiënten die chemotherapie krijgen of radioactieve middelen hebben, moeten de luiers als ziekenhuisafval worden behandeld. Praktische knelpunten zijn logistiek—gele afvalcontainers moeten handmatig in grotere containers worden getild, wat fysiek zwaar is voor logistiek personeel—en de grote variëteit aan maten in het ziekenhuis. Onderzoek naar herbruikbare luiers werd gedaan, maar bleek nu nog niet haalbaar door gebrek aan wasinfrastructuur, personeel en sorteerwerk.
Duurzaamheidsthema’s strekken zich verder door het Erasmus MC. Er werken minstens 43 zelfstandige green teams aan verbeteringen zonder top-down sturing. Op de afdeling klinische genetica heeft laborant Esmee Kiewiet-Kasteleijn aan verbeteringen gewerkt: biomedische laboratoria veroorzaken wereldwijd circa 5,5 miljoen ton plasticafval per jaar en verbruiken veel energie (diepvriezers, centrifuges etc.). Binnen het Erasmus MC hebben meerdere labs een internationaal duurzaamheidslabel behaald (brons of zilver). Teams kijken bijvoorbeeld naar efficiënter vriezerbeheer en kritische opslag van onderzoeksdata om energie- en waterverbruik van clouddiensten te verminderen.
Ziekenhuisapotheker Nicole Hunfeld voerde maatregelen op de intensive care door nadat coronacrisisafval de noodzaak duidelijk maakte. De IC produceert ongeveer 17 kg afval per patiënt per dag en ruim 247.000 kg per jaar. Door onder meer verminderd handschoengebruik (15% daling in 2023), inzet van wasbare matjes en schorten in plaats van sommige wegwerpjassen, en recycling van dialysezakken (nu zo’n 10.000 kg), is veel afval teruggedrongen. Ook medicatiekeuzes helpen: orale vormen vervangen soms infusen, met flinke CO2-besparingen volgens berekeningen (bijvoorbeeld veelvoudig lager bij paracetamol en fosfaat).
Voor monitoring is er het dashboard Gerda (Green ERasmus Data Assistent) van een TU Delft-student, dat inkoop- en gebruikscijfers visualiseert en zo gedragsverandering stimuleert. De ambitie van de sector — 55% CO2-reductie in 2030 en klimaatneutraliteit in 2050 — wordt hier vormgegeven, al blijft de omschakeling naar volledig groene stroom voorlopig beperkt door netcongestie.