In het ijskoude Kyiv slaan dagelijks drones in: 'Ken je Russische roulette?'
In dit artikel:
In Kyiv en andere Oekraïense steden gebruikt Rusland deze winter doelbewust aanvallen op energie-infrastructuur als wapen, met als gevolg dat veel huishoudens zonder verwarming en stroom zitten. Drie jonge Oekraïense vrouwen—Anastasiia Mykytiuk (30), die kort na het uitbreken van de oorlog naar Nederland vluchtte maar vijf maanden geleden terugkeerde, Kseniia Sarhan (27) uit Kyiv en Nataliia Borysenko (27) uit Lviv—schetsen hoe het dagelijks leven door de kou en constante dreiging is veranderd.
Voor bewoners zonder gasaansluiting is 5 graden in de woonkamer geen uitzondering; bij nachtvorst daalden de temperaturen recent tot rond -14 graden. Omdat elektriciteit vaak maar enkele uren per dag beschikbaar is, organiseren mensen hun leven rond die momenten: water koken, warm douchen, telefoons opladen en werk proberen te doen. In Lviv werkt een systeem van stroomrantsoenen waarbij buurten van tevoren horen wanneer zij urenlang zonder stroom zitten (bijvoorbeeld van 5.00 tot 10.00 uur). In Kyiv zijn de uitval en schade echter veel groter: bedrijven vallen weg, veel trolleybussen en trams rijden niet meer en daardoor raken mensen hun inkomen en mobiliteit kwijt, wat de impact vergroot.
De reacties van bewoners variëren van praktische improvisatie tot sociale solidariteit. Restaurants en koffietentjes stellen hun voorzieningen open om eten te verwarmen en opladers te gebruiken; buren steken vuurkorven aan en organiseren bijeenkomsten en zelfs dansen rondom kampvuren om warm te blijven. Tegelijkertijd zijn er gevaarlijke gevolgen: zo ontplofte recentelijk een gascilinder bij buren van bekenden. Open vuur trekt bovendien drones aan, waardoor nachten aardedonker en extra gevaarlijk zijn; mensen dimmen lichten en hangen dikke gordijnen op om minder zichtbaar te zijn.
De psychologische tol is groot. Mykytiuk beschrijft een overlevingsmodus na nabij exploderende bommen, waarbij emoties deels worden geblokkeerd; Sarhan noemt paniekaanvallen, depressies en het verlies van vrienden. Circa 600.000 van ongeveer 3,6 miljoen inwoners van Kyiv verlieten de stad sinds 9 januari vanwege de kou en de vernietiging van voorzieningen. Een Russische belofte om Kyiv tijdelijk niet aan te vallen bleek onbetrouwbaar toen kort daarna spoorweginfrastructuur werd getroffen, wat de onzekerheid en angst verder vergroot.