In het hart van het nieuwe Egypte staat een megakerk - maar die is leeg

In dit artikel:

Ten oosten van Caïro verrijst de Nieuwe Administratieve Hoofdstad (NAC), een van de grootste stedelijke megaprojecten van de 21e eeuw. De stad ligt ongeveer 50 kilometer van de Egyptische hoofdstad en moet uiteindelijk 6,5 tot mogelijk 10 miljoen inwoners huisvesten. Het project werd in 2015 aangekondigd door president Abdel Fatah al-Sisi en moet Caïro ontlasten en Egypte economisch en infrastructureel de 21e eeuw in trekken.

De NAC is veel meer dan een nieuwe regeringswijk. Er komen ministeries, een parlement, een presidentieel complex, woonwijken, universiteiten, religieuze gebouwen, sportvoorzieningen, een zakencentrum en openbaar vervoer. Verschillende onderdelen zijn al voltooid, waaronder de regeringsgebouwen, het presidentiële paleis en een monumentale triomfboog aan het Plein van het Volk. Toch maakt de stad een lege en surrealistische indruk: veel pleinen en gebouwen zijn af, maar bewoners en bezoekers ontbreken grotendeels. Sommige wijken moeten nog worden aangelegd.

Een belangrijk machtscentrum is het Octagon, een enorm achthoekig complex waar de militaire leiding is ondergebracht. De acht gebouwen rond twee centrale structuren verwijzen nadrukkelijk naar de invloed van het leger. Die invloed is ook financieel en bestuurlijk groot: militaire instituties bezitten 51 procent van de investeringsmaatschappij die de hoofdstad bouwt en kunnen daardoor de belangrijkste beslissingen nemen. Dat past bij Sisi, die zelf voormalig legerleider is en zijn presidentschap presenteert als een herstel van orde na de korte machtsperiode van de Moslimbroederschap in 2012 en 2013.

De nieuwe hoofdstad moet daarnaast de eenheid van moslims en christenen uitstralen. Er staan een enorme moskee en de Kathedraal van de Geboorte van Christus, een van de grootste kerken ter wereld. De koptische kathedraal biedt plaats aan ruim 8.000 mensen en de paus van de Koptisch-Orthodoxe Kerk is vanuit Caïro naar de nieuwe kerk verhuisd. Dat geeft de christelijke minderheid zichtbaarheid en bescherming, maar leidt ook tot kritiek. De kerk wordt volgens critici steeds sterker afhankelijk van de staat. Paus Tawadros II steunde eerder de militairen die Sisi aan de macht brachten, waardoor de verhuizing die politieke verbondenheid benadrukt.

Onder gewone Egyptenaren is vooral onvrede over de kosten en het doel van de stad. Taxichauffeurs en inwoners van de overvolle wijken van Caïro vinden dat de miljarden beter hadden kunnen worden besteed aan de bevolking, die met armoede en hoge kosten kampt. Zij vrezen bovendien dat de nieuwe hoofdstad vooral voor de welgestelde bovenlaag bestemd is. De kritiek lijkt de voortgang echter niet te beïnvloeden. De NAC is uitgegroeid tot het visitekaartje van Sisi’s Egypte: modern en ambitieus, maar ook sterk, militair gedomineerd en autoritair.