"In het echt waren ze dood": dronepiloten uit Oekraïne schakelen NAVO-militairen (opnieuw) moeiteloos uit bij oefening in Zweden
In dit artikel:
Bij een recente NAVO-oefening op het strategisch gelegen Gotland lieten een kleine groep Oekraïense dronepiloten zien hoe kwetsbaar conventionele troepen zijn voor moderne onbemande aanvallen. In een realistisch scenario met sabotage, stroomuitval en een opbouw van vijandelijke eenheden aan de oostflank bleken de Oekraïners herhaaldelijk Zweedse eenheden in het oefenveld 'uit te schakelen'. De commandovoering moest de exercitie drie keer onderbreken om procedures en tegenmaatregelen bij te sturen.
Het Zweedse defensiehoofd generaal Michael Claesson benadrukte het belang van het eiland: "Wie Gotland controleert, controleert zo goed als het volledige centrale deel van de Baltische Zee." NAVO-planners hadden juist daarom Gotland gekozen: in een echt conflict zou het eiland cruciaal zijn voor de controle over de regio en mogelijk door Rusland getest kunnen worden.
Oekraïense experts kregen tijdens de oefening een adviserende rol en waarschuwden de alliantie dat ze snel móeten leren omgaan met dronebedreigingen. De Oekraïense drone-operators, die in hun thuisland dagelijks met dergelijke tactieken te maken hebben, toonden hoe snel oorlogvoering verandert; zonder de ingrepen tijdens de oefening zouden de Zweedse eenheden volgens de piloten in werkelijkheid al uitgeschakeld zijn geweest.
Dit is niet de eerste keer dat NAVO-troepen tekortschieten in vergelijkbare scenario’s: een vergelijkbare oefening vorig jaar toonde hetzelfde probleem. Sindsdien is het besef gegroeid dat drones zowel offensief als defensief een centrale rol spelen — zichtbaar in Oekraïne en in conflicten in het Midden-Oosten, waar goedkope Shahed-drones luchtverdedigingen overbelasten.
Europa reageert: landen investeren in anti-dronetechnologie en passen militaire plannen aan, maar inkoop, ontwikkeling en opleiding kosten tijd. Terwijl Oekraïne eigen systemen ontwikkelt onder oorlogsdwang, kopen Europese staten vaak technologieën extern aan en hebben ze tijd nodig om personeel op te leiden. De oefening op Gotland onderstreept het belang om snel te leren van praktijkervaringen en nauwer samen te werken met landen die droneoorlogvoering al dagelijks ervaren.