In haar muziek zoekt Catherine Lamb heel precies het ondefinieerbare midden op

In dit artikel:

De Amerikaanse componist Catherine Lamb (Olympia, 1982) onderzoekt in haar muziek overgangstoestanden waarin duidelijke grenzen vervagen: tussen toon en ruis, harmonie en timbre, binnen en buiten. Ze werkt uiterst precies met microtonale intervallen, soms tot op een honderdste van een halve toon. Daardoor veranderen ogenschijnlijk vaste tonen in voortdurend bewegende velden van boventonen, resonanties en interferenties.

Lamb woont sinds 2013 in Berlijn en geldt internationaal als een belangrijke stem binnen de nieuwe muziek. Ze werkte onder meer samen met Julia Holter en Juliet Fraser, schreef voor het BBC Scottish Symphony Orchestra en ontving in 2020 de Ernst von Siemens-aanmoedigingsprijs. In Nederland was haar werk tot nu toe weinig te horen. Daar komt verandering in wanneer Klangforum Wien in november in het Muziekgebouw in Amsterdam de première brengt van haar nieuwe ensemblewerk *the illuminated grid*, onder leiding van Bas Wiegers.

De titel verwijst naar de schilderijen van Agnes Martin: fijnmazige rasters die van dichtbij uit duizenden imperfecte potloodstrepen blijken te bestaan. Lamb vertaalde die ervaring naar muziek. Kleine, zorgvuldig berekende frequentieverhoudingen worden door de musici op elkaar afgestemd en groeien uit tot veranderende klanksluieren. Haar composities zijn daarmee eerder van onderaf opgebouwd dan vanuit traditionele akkoorden of vaste structuren.

Lambs fascinatie voor zulke klankrelaties ontstond mede door haar studie van Noord-Indiase klassieke muziek in Pune, waar ze zich verdiepte in raga’s en dhrupad-zang. Later beïnvloedde haar docent James Tenney haar denken over boventonen en de manier waarop het oor toonhoogte en klankkleur waarneemt. Sindsdien gebruikt ze een zogenoemde ‘harmonic space’: een vibrerend veld waarin grondtonen en boventonen telkens nieuwe constellaties vormen.

Die ruimte kan zowel abstract als melodisch klinken. In *portions transparent/opaque* ontstaan orkestrale klankvelden, terwijl in *dying your dying to come closer* modale zanglijnen verwijzen naar Indiase, middeleeuwse en renaissancemuziek. Ook ideeën van schrijver Édouard Glissant over relaties en verschil sluiten aan bij Lambs praktijk: muziek bestaat volgens haar bij de gratie van verhoudingen tussen tonen, musici, ruimte en luisteraar.

In sommige werken vervaagt ze de grens met de fysieke omgeving bewust. Voor *prisma/interius IX* ontwikkelde ze met Bryan Eubanks de Secondary Rainbow Synthesizer, die omgevingsgeluiden via microfoons en filters in toonhoogtes omzet. Zo vermengen strijkers, blazers en zangers zich met vogelgeluiden, verkeer en andere geluiden van buiten. Bij Lamb wordt binnen daardoor letterlijk ook buiten.