In Enschede vernieuwden basisschool en buurt samen het open schoolplein
In dit artikel:
Basisschool La Res aan de Rozenstraat in Enschede opende in 2024 het vernieuwde, openbare buurt- en schoolplein na een proces van ongeveer zes jaar waarbij leerkrachten, ouders, buurtbewoners, gemeente en diverse partners samenwerkten. Initiatiefnemers waren vakleerkracht gym Bastiaan van der Star en leerkracht/ouder Susan Lentfert; directeur Lisette Scholten en Wouter Koopmans van wijkcommissie Laares speelden ook een actieve rol. Het gebouw uit 1928 huisvest rond 270 leerlingen (groepen 1–5) en is gekoppeld aan voorschoolse en buitenschoolse voorzieningen van Humankind, een peuterspeelzaal, kinderdagverblijf, gymzaal en de wijkcommissie.
Het plein is grondig getransformeerd: veel asfalt heeft plaatsgemaakt voor verschillende speelzones, twee kleinere voetbalveldjes en een tiny forest van ongeveer het formaat van een tennisbaan. Dit kleine, dichtbeplante bosje trekt vlinders, vogels en kleine zoogdieren aan, biedt schaduw en draagt bij aan verkoeling en waterafvoer — belangrijke thema’s in deze wijk die gevoelig is voor hittestress en slechte waterafvoer. Het ontwerp van groenbedrijf Donker Groen richtte zich op duurzaamheid (stevige materialen, lange levensduur) en overzichtelijkheid, zodat toezicht tijdens pauzes en zicht vanaf straat en woningen goed blijven.
De indeling van het plein vroeg om samenwerkingen omdat ongeveer de helft van de grond van de school is en het centrale asfaltdeel van de gemeente—daarom werd vanaf het begin besloten dat het plein openbaar moet blijven en als buurtruimte functioneert, niet enkel als schoolplein. De totale kosten lagen iets boven de ton; 75% daarvan kwam van het schoolbestuur, gemeente Enschede en Rabobank, een belangrijk deel werd bovendien door de wijkcommissie bekostigd en de rest via sponsoracties opgehaald.
Beheer en onderhoud zijn in coöperatief verband geregeld: leerlingen, ouders en buurtbewoners doen mee met klusdagen en regelmatig onderhoud (tegels verwijderen, onkruid wieden), de school huurt viermaal per jaar een sociale groenonderhoudsdienst voor zwaarder werk en bij piekmomenten. Tijdens schooltijden is het plein afgesloten voor de veiligheid; na schooltijd is het open en veel in gebruik door kinderen uit de buurt en ook door bovenbouwleerlingen van de andere locatie. Vandalisme komt beperkt voor; draagvlak en betrokkenheid van (oud-)leerlingen en zichtbaarheid vanaf de straat helpen dat te beperken. Problemen zijn vooral zwerfafval en na oud en nieuw vuurwerkresten, waarbij de gemeente helpt met opruimen en legen van prullenbakken — die door leerlingen zijn beschilderd om afval opruimen aantrekkelijker te maken.
Voor de school levert het plein concrete leerkansen op: buitenlessen in bewegend leren, extra beweegmomenten dankzij vakleerkracht bewegingsonderwijs, pauzsport en activiteiten van Fit & Fun. Voor de buurt is het plein een plek voor evenementen zoals Halloween en succesvolle buurtpicknicks, en het trekt ook belangstelling van andere scholen en natuureducatieorganisaties (IVN). Er is ruimte gereserveerd voor toekomstige wensen van kinderen — meer zand- en waterfaciliteiten worden overwogen — en ouders zijn positief, ook al accepteren ze dat kinderen vaker vies thuiskomen.
Kortweg heeft de samenwerking tussen school, wijk en partners van La Res geleid tot een multifunctioneel, groen en openbaar plein dat zowel pedagogische, sociale als ecologische doelen dient: meer beweging en buitenonderwijs voor leerlingen, een ontmoetingsplek voor de buurt en een mitigatie van lokale hitte- en biodiversiteitsproblemen.