In een vervallen boerderij begon hij zijn speelgoedimperium
In dit artikel:
Tom van der Bruggen (geb. 1945, Den Haag) bedacht eind jaren zestig in Zuid-Frankrijk het houten bouwspeelgoed dat later wereldberoemd zou worden als Kapla. Tijdens een verblijf bij een vervallen boerderij raakte hij gefascineerd door het verval en wilde er een kasteel omheen bouwen. Omdat geschikt maquettemateriaal ontbrak, zaagde hij zelf kleine grenen plankjes op maat; die kabouterplankjes bleken de kiem van zijn latere succes.
De rechthoekige plankjes — elk 11,7 x 2,34 x 0,78 cm — zijn exact even groot, waardoor bouwen zonder lijm mogelijk is. Van der Bruggen positioneerde Kapla uiteindelijk niet alleen als speelgoed, maar vooral als educatief materiaal. Door het spelen en experimenteren met constructies leren kinderen volgens hem geduld, concentratie, fijne motoriek en doorzettingsvermogen: onstabiele bouwwerken vallen in en moedigen tot verbeteren en opnieuw proberen aan. Die pedagogische invalshoek zorgde in de jaren tachtig voor doorbraak, ondanks de opkomst van spelcomputers.
Wat begon als een persoonlijke hobby groeide uit tot een internationaal imperium. Rond het dertigjarig bestaan noteerde zijn bedrijf recordomzet en honderden werknemers; van der Bruggen kocht met de opbrengsten een kasteel in de Dordogne, een villa in Monaco en een antiek zeiljacht. Hij bleef publiekelijk het kinderlijke plezier van spelen benadrukken en gaf toe dat hij technisch niet veel met computers had — e-mails liet hij zich bijvoorbeeld uitprinten.
Van der Bruggen woonde lange tijd in het buitenland en liet Kapla een generaties overstijgende aantrekkingskracht achter: veel volwassenen herinneren zich het karakteristieke geluid van vallende plankjes in huis. Ondanks hedendaagse digitale concurrentie zoals TikTok en Roblox blijft het houten bouwspeelgoed populair bij kinderen wereldwijd.
Afgelopen weekend overleed Van der Bruggen in Nice; hij kampte met hartproblemen en diabetes. Tot kort voor zijn dood werkte hij mee aan plannen voor een wereldwijde Kapla-galerie die in november zou openen. Zijn plakjes hout laten nog steeds torens en fantasiewerelden verrijzen — en soms weer instorten — in speelkamers overal ter wereld.