In Drenthe gaan boeren en boswachters samen strijd tegen stikstof aan
In dit artikel:
Elf boeren in Drenthe en Friesland tekenen vandaag een twaalfjarig samenwerkingscontract met Staatsbosbeheer om hun bedrijven natuurinclusiever te maken. Hun percelen moeten fungeren als buffer en verbindingszone rond de natuurgebieden Drents‑Friese Wold, Holtingerveld en Dwingelderveld, die net als veel andere Nederlandse natuurgebieden te lijden hebben van te hoge stikstofbelasting en versnippering.
De afspraak betekent dat deze boeren op zowel gehuurde als eigen grond maatregelen nemen om biodiversiteit en bodemgezondheid te verbeteren. Concrete veranderingen zijn onder meer minder kunstmestgebruik, terughoudender inzet van bestrijdingsmiddelen, later maaien, het laten staan van grasstroken of het onderhouden van houtwallen en het inzaaien van vlinderbloemigen die stikstof binden. Voor sommige deelnemers is dat een ingrijpende omslag; anderen werkten al natuurinclusief maar formaliseren nu de samenwerking.
Staatsbosbeheer ziet in deze werkwijze een manier om de harde grens tussen landbouw en natuur te verzachten en zo ecologische verbindingen te herstellen waardoor planten- en diersoorten minder geïsoleerd raken. Landelijk heeft de organisatie inmiddels samenwerkingsverbanden met 74 natuurinclusieve boeren; daarnaast verpacht zij tienduizenden hectares met minder strikte voorwaarden. In Nederland zijn er ongeveer 50.000 boeren, waardoor elf extra deelnemers klein beginnen, maar Staatsbosbeheer meldt dat er wekelijks aanmeldingen binnenkomen en dat zij wil opschalen.
De langdurige duur van twaalf jaar is opvallend: waar pachtovereenkomsten vaak jaarlijks worden verlengd en daardoor onzekerheid voor boeren geven, biedt dit traject deelnemers meer zekerheid om op de lange termijn te investeren. Staatsbosbeheer benadrukt dat er vooraf een grondige verkenning heeft plaatsgevonden en dat er wederzijds vertrouwen is.
Een praktijkvoorbeeld is het gemengde bedrijf van Gert Brommer en Albert van den Belt bij Darp (Drenthe). Zij stoppen met aardappelteelt op bepaalde percelen, gebruiken geen kunstmest meer en richten zich op regeneratieve bedrijfsvoering. Subsidies en begeleiding door Staatsbosbeheer verlichten de transitie, maar financiële rendabiliteit blijft een aandachtspunt en leidt soms tot scepsis bij gangbare collega's.
Het initiatief is bedoeld als kleinschalige maar groeiende bijdrage aan het terugdringen van stikstofdruk en het herstellen van verbindingen tussen natuurgebieden, met het oog op grotere ecologische veerkracht in het noordoosten van Nederland.