In dit Poolse museum mag iedereen een prehistorische amfibie helpen uitbeitelen

In dit artikel:

In het Wetenschapscentrum Kopernik in Warschau werken vrijwilligers aan de preparatie van een uitzonderlijk fossiel: een mastodonsaurus die ongeveer 240 miljoen jaar geleden leefde. Met kleine pneumatische beitels verwijderen zij steen rond de botten. Het doel is het skelet van deze 2,5 meter lange amfibie nog dit jaar volledig bloot te leggen en daarna tentoon te stellen.

Sinds de start van het project in het najaar hebben ongeveer tweeduizend mensen zich aangemeld. Iedereen vanaf 15 jaar mag gedurende een sessie van twee uur meehelpen. Onder de deelnemers zijn onder anderen scholieren, ouders, studenten en boekhouders. Volgens fossielpreparatietechnicus Ala Biedulska blijken tandartsen door hun nauwkeurigheid bijzonder geschikt voor het werk.

Het fossiel werd in 2022 gevonden in een steengroeve bij Miedary, in het zuiden van Polen. Daar kwamen in totaal zo’n duizend botten van uitgestorven dieren aan het licht. Het gaat volgens onderzoekers om het eerste exemplaar van een mastodonsaurus dat in Polen is gevonden en om het meest complete exemplaar dat tot nu toe bekend is. Een schedel ontbreekt, maar de vrijwel volledige ruggengraat is wetenschappelijk waardevol. Mastodonsaurussen waren reusachtige amfibieën uit het Midden-Trias, een periode vóór de dinosauriërs. Ze konden tot zes meter lang worden.

Deelnemers krijgen vooraf uitleg en werken alleen op plekken waar de kans op schade beperkt is. Met uv-lampjes kunnen ze bot van steen onderscheiden. Fouten zijn niet uitgesloten, maar afgebroken delen kunnen meestal worden gelijmd; belangrijk is vooral dat fragmenten niet verloren gaan. Ervaren vrijwilligers, van wie sommigen tientallen uren hebben geoefend, mogen moeilijkere delen behandelen.

Het museum noemt het project een manier om wetenschappelijk onderzoek toegankelijker te maken. De voorbereiding zou zonder hulp van het publiek jaren duren, terwijl deelnemers rechtstreeks ervaren hoe onderzoek verloopt. Kopernik wil daarom vaker projecten opzetten waarbij burgers bijdragen aan wetenschap. De betrokken gezinnen en andere vrijwilligers zijn enthousiast en zeggen vaker te willen terugkomen.