In de Tolhuistuin waren vroeger al concerten én de eerste tentoonstelling over scheepvaart

In dit artikel:

De Tolhuistuin bij het Tolhuis aan de Buiksloterweg in Amsterdam-Noord heeft eeuwenlange schakeringen van functie gehad: van tolpost en nachtverblijf voor gestrandde reizigers in de 17e eeuw tot geliefde recreatieplek in de 19e en vroege 20e eeuw. Al sinds 1662 konden schepers er overnachten en moesten schippers tol betalen voordat zij de stad binnenvoer­den; met de komst van de stoompont over het IJ in 1842 werden de tuin en terras populair bij stadsbewoners voor concerten en zomerse ontspanning.

In september 1913 vormde het terrein het decor van de Entos (Eerste Nederlandsche Tentoonstelling op Scheepvaartgebied), onderdeel van de landelijke vieringen rond honderd jaar Nederlandse onafhankelijkheid na 1813. De manifestatie liet de scheepvaart zien als pijler van nationale welvaart, met speciale aandacht voor de heropleving van de Amsterdamse haven sinds de aanleg van het Noordzeekanaal; er werden exposities en een nagebouwde handelskade ingericht, en het IJ‑paviljoen (gedeeltelijk door Pieter Lodewijk Kramer ontworpen) kreeg een terras aan de pontenberg. In 1930 kocht Shell het terrein, waarna alleen een klein terras aan de Buiksloterweg overbleef van het oude Tolhuiscomplex.