In de K-vormige economie van de Verenigde Staten worden de verschillen tussen arm en rijk alleen maar extremer

woensdag, 7 januari 2026 (00:00) - De Groene Amsterdammer

In dit artikel:

De columnist begint 2026 met de aantekening dat voorspellen riskant is en kiest er daarom voor geen prijsstijgingen, schuldencrisissen of een drievoudige productiviteitsstoot door AI te voorspellen. In plaats daarvan richt hij de aandacht op twee hardnekkige, zorgelijke trends die los van korte termijn-ruis cruciaal blijven: de K-vormige economie en het wegdeleggen van het klimaatdebat.

De K-vorm beschrijft een groeiende tweedeling in de VS: bovenaan schieten investeringen — vooral in AI — en de consumptie van de rijkste tien procent omhoog, terwijl de rest van de economie stagneert of achteruitgaat. Dat levert niet alleen scheve cijfers op, maar ook uiteenlopende percepties: aandeelhouders zijn optimistischer, grote delen van de bevolking juist somberder. Voor 2026 verwacht de auteur dat die kloof eerder verdiept dan oplost, tenzij er fundamentele politieke veranderingen optreden (hij noemt terloops een mogelijke politieke omwenteling). De cruciale vraag is volgens hem wie de opbrengsten van AI zal incasseren: als productiviteitswinst vooral bij de top terechtkomt, verandert er weinig voor de meerderheid; als het wonder uitblijft, kunnen zwaar geïnvesteerde bedrijven in de problemen raken, met banenverlies en bezuinigingen tot gevolg. Kortom: winstkansen voor enkelen, risico’s voor velen — “heads I win, tails you lose”.

Het tweede punt is dat het publieke gesprek over klimaat in 2025 aanzienlijk is afgenomen, zo bleek uit een snelle check met AI op sociale media. In plaats daarvan domineren onderwerpen als olieprijzen, Trump, schulden en AI. Dat is problematisch omdat klimaatverandering geen speculatie is maar een langetermijntrend met voorspelbare schade: economische welvaart, biodiversiteit, mensenlevens en bewoonbare ruimte staan op het spel als de CO2-uitstoot niet scherp daalt. De columnist roept op tot stoïcijnse herhaling van die boodschap — vergelijkbaar met Cato’s constante waarschuwingen in de Romeinse senaat — om politiek en publiek bij de les te houden.

Kort: let in 2026 op hoe ongelijkheid en concentratie van AI-opbrengsten de economie tweesplitsen, en wees bezorgd over het wegvallen van het klimaatdebat ondanks de onverminderde risico’s. Beide ontwikkelingen bepalen wie profiteert en wie de rekening betaalt.