In de EU heeft asielminister Bart van den Brink vrienden, maar op wie kan hij rekenen in Den Haag?

In dit artikel:

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie staat in Den Haag onder zware politieke druk, niet alleen van de oppositie maar ook van coalitiepartijen en regeringspartners. Het CDA steunde in de Tweede Kamer een motie die de IND zou toestaan om telefoons van asielzoekers te controleren, ondanks bezwaren van Van den Brink tegen zo’n ingreep. Nog zorgelijker voor hem is de VVD, die volgens hem de asielinstroom vrijwel tot nul wil terugbrengen en ook openstaat voor verregaande maatregelen tegen mensen zonder papieren.

Van den Brink werkt intussen aan nieuwe wetgeving waarmee afgewezen asielzoekers strafbaar kunnen worden gesteld als zij hun vertrek uit Nederland tegenwerken. Ook bereidt hij plannen voor over zogenoemde terugkeerhubs: uitzetcentra buiten de EU waar uitgeprocedeerde asielzoekers tijdelijk naartoe zouden moeten. Nederland zoekt daarvoor samen met onder meer Duitsland, Denemarken, Oostenrijk en Griekenland naar derde landen in Afrika of elders die zo’n centrum willen huisvesten. Bronnen noemen mogelijke kandidaten als Kenia, Benin, Rwanda en Oezbekistan, terwijl eerdere gesprekken met Oeganda zijn stilgelegd.

In Brussel groeit de steun voor dit idee. Meerdere EU-landen willen vaart maken met zulke hubs, mede omdat het terugsturen van afgewezen asielzoekers nu maar in een minderheid van de gevallen lukt. Tegelijk leven er grote vragen over uitvoerbaarheid, kosten en mensenrechten. Critici vrezen dat deze centra uitmonden in dure, juridisch omstreden opvangplekken, terwijl voorstanders hopen dat ze vooral een afschrikwekkend effect hebben. Ook wordt gesproken over een verdergaande stap: het uitbesteden van de volledige asielprocedure buiten de EU, naar Deens voorbeeld.