In de 'electrotech revolution' lopen ontwikkelende economieën opmerkelijk genoeg aanzienlijk voor

In dit artikel:

De wereld stapt steeds sneller over van fossiele brandstoffen op hernieuwbare energie en elektriciteit. Die omslag wordt niet alleen gedreven door klimaatideal­isme, maar vooral door economische en strategische belangen. Ontwikkelende economieën lopen daarbij op sommige punten voor op rijke landen: in Vietnam en Bangladesh is elektriciteit goed voor ongeveer 30 procent van het energieverbruik, miljoenen boeren in Pakistan en Nigeria gebruiken zonnepanelen en in Nepal en Sri Lanka zijn de meeste nieuwe auto’s elektrisch.

China is de belangrijkste motor achter deze ‘elektrotechnische revolutie’. Het land produceert ongeveer 80 procent van de wereldwijde batterijen en zonnepanelen en circa 70 procent van de windturbines en elektrische voertuigen. Tegelijkertijd vergroot de elektrificatie de vraag naar koper, lithium, nikkel, kobalt, uranium en zeldzame aardmetalen. Daardoor krijgen landen die deze grondstoffen bezitten nieuwe kansen om werkgelegenheid, industrie en welvaart op te bouwen.

Zij kunnen buitenlandse investeerders aantrekken, exportbeperkingen instellen om verwerking in eigen land af te dwingen of de mijnbouw nationaliseren. Paraguay probeert met buitenlandse investeringen waterstof en kunstmest te produceren op basis van lokale waterkracht. Congo verbiedt de export van kobalt- en koperconcentraat, terwijl Indonesië met een exportverbod op ruw nikkel een verwerkende industrie aantrok. Beide landen krijgen daardoor wel ruzie met grote machten en bedrijven die afhankelijk zijn van hun grondstoffen.

Chili nationaliseerde zijn lithiumindustrie en Niger wil meer controle over uranium. Staatsbezit levert echter alleen iets op als overheden langdurig kunnen investeren, wat in financieel instabiele landen lastig is. Somalië laat bovendien zien dat grondstoffen en gunstige omstandigheden niet volstaan wanneer politieke stabiliteit ontbreekt. Waarschijnlijk ontstaat daarom een mix van marktwerking en nationalisme. De strijd om controle over technologie, grondstoffen en de opbrengsten van elektrificatie wordt de komende decennia een belangrijke geopolitieke kwestie.